UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0
Aby wyświetlić poprawnie całą zawartość strony, uruchom wtyczkę Flash w Twojej przeglądarce.
Zobacz jak uruchomić wtyczkę Flash w Chrome.

Artykuły przedstawione w kolejnym numerze Wilanowskiego Informatora Wilanowskiego 2014 zawierają najnowsze ustalenia źródłowe i interpretacje dziejów pałacu i gustów jego mieszkańców... Profesjonalne badania przybliżają nam świat minionych epok.


To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Kabinet rzymski

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Rzemiosło artystyczne
Giacomo Herman (1615–1685)
Rzym, Włochy
ok. 1669–1675
drewno iglaste i topolowe fornirowane hebanem, masyw hebanowy, inkrustacje marmurem i lapis lazuli, barwne stiuki, miniatury malarskie: gwasz na pergaminie, mosiądz złocony
wys. 195 cm, szer. 159 cm, głęb. 55 cm
Dep.687 Wil.

Kabinet rzymski - widok ogólny.jpg

Kabinet należy do grupy czterech unikatowych mebli barokowych pochodzących z tego samego rzymskiego warsztatu. Pozostałe trzy egzemplarze zachowały się w europejskich zbiorach: dwa w duńskich rezydencjach królewskich w Rosenborgu i Fredensborgu, a jeden w prywatnej kolekcji w Rzymie.

Mebel ma formę architektoniczną. W dolnej kondygnacji, wspartej na bogato profilowanym cokole, w środkowej części znajdują się prostokątne drzwiczki zdobione półkolumnami i brązowymi ornamentami. Wewnątrz znajduje się zamykana na zamek skrytka – tabernaculum – wyłożona różnobarwnym drewnem, kością oraz lustrami w sposób stwarzający dekoracyjną architektoniczną iluzję. W drzwiczkach oprawiona jest prostokątna, zwieńczona półkoliście miniatura, nad którą znajduje się druga, mniejsza. Znajdująca się pośrodku cokołu ukryta szuflada skrywała niewielki wirginał pochodzący z warsztatu Giovaniego Battisty Maberianiego.

Kabinet rzymski - fragment z tabernaculum.jpg

Po bokach drzwiczek tabernaculum znajdują się po trzy szuflady, każda dekorowana parą prostokątnych miniatur. Pośrodku górnej kondygnacji, ujęta w dwa spływy wolutowe, znajduje się zwieńczona u góry trójkątnym tympanonem szafka zegara nocnego, wykonanego prawdopodobnie przez rzymskiego zegarmistrza Giovanniego Wendelina Hesslera, z którego do dziś zachowana jest tylko tarcza. Od góry całość zamyka złocona brązowa konna figurka legendarnego rzymskiego bohatera Kurcjusza. Części boczne zwieńczone są tralkową galeryjką z brązowymi popiersiami cesarzy rzymskich.

Kabinet rzymski - miniatura ze sceną wrzucenia Jakuba do studni.jpg

Nieznany autor miniatur zdobiących kabinet, przedstawiających sceny biblijne z życia Mojżesza oraz Józefa egipskiego (wg wersetów z Księgi Rodzaju i Księgi Wyjścia), inspiracje do części z nich czerpał z rzymskich fresków, malowanych na plafonach i fasetach loggii watykańskich przez Rafaela i jego uczniów.

Kabinet rzymski - miniatura ze sceną znalezienia Mojżesza.jpg

Mebel prawdopodobnie został przekazany królowi Janowi III przez papieża Innocentego XI w uznaniu zasług położonych podczas odsieczy oblężonego Wiednia w 1683 r.

Kabinet stanął w antykamerze królewskiej rezydencji w Wilanowie. Jego opis zawierają rejestry spisane po śmierci monarchy w 1696 r.

Po śmierci Jana III z polecenia królowej Marii Kazimiery kabinet powierzono oo. kapucynom w Warszawie. 18 lutego 1733 r. tę cenną pamiątkę narodową królewicz Jakub Sobieski przekazał na własność Prowincji Polskiej oo. Kapucynów, z przeznaczeniem na cyborium do kaplicy Loretańskiej w ich klasztornym kościele w Krakowie. Tam od grudnia 1733 r. do końca XX w. mebel pełnił funkcje sakralne. Jak głosi tradycja, to przy nim w 1794 r. Tadeusz Kościuszko, wspominając czyny króla, modlił się przed ślubowaniem narodowi polskiemu walki w obronie Konstytucji 3 maja i niepodległości Polski.

Funkcje sakralne kabinetu pociągnęły za sobą zmianę jego konstrukcji i dekoracji: usunięto podstawę, figurkę jeźdźca zastąpił krzyż, w miejsce popiersi cesarzy dodano figurki świętych, wymontowano szuflady, zostawiając jedynie ścianki fasadowe z miniaturami, przestrzeń wnętrza zamieniono w szafki zamykane od tyłu drzwiczkami, usunięto instrument.

Kolejne wojny przyniosły grabieże klasztoru, a zwłaszcza skarbca, w którym przechowywano usunięte z mebla cenne elementy. Skradziono mechanizm zegara, figurki świętych i wystrój tabernakulum. Późniejsze kradzieże pozbawiły mebel części miniatur, złoconych ornamentów i dekoracyjnych płytek.

Obecnie po zabiegach konserwatorskich i rekonstrukcyjnych kabinet stanowi bezcenny przykład oryginalnego wyposażenia Antykamery Jana III.

Anna Kwiatkowska

Karolina Alkemade


drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
Kabinet Jana III_fot.M.Mastykarz.jpg

Konserwacja rzymskiego kabinetu króla Jana III (film)

Film opowiada historię konserwacji bezcennego mebla. Kabinet należał do pierwotnego wyposażenia Antykamery Króla w pałacu wilanowskim. Jan III otrzymał go …

kościół_kapucynów_warszawa_XVIII_w.jpg

Z dziejów królewskiej fundacji dla warszawskich kapucynów (artykuł, Silva Rerum)

Kapucynów, których wspólnota zakonna oficjalnie zatwierdzona została przez papieża Pawła V w 1619 roku, zamierzał sprowadzić do Polski już Zygmunt …

44_nagrobek z sercem sobieskiego w kościele kapucynów_m.jpg

Kaplica Królewska i Mauzoleum Serca Jana III Sobieskiego w kościele kapucynów w Warszawie (artykuł, Silva Rerum)

Kaplica Królewska w warszawskim kościele kapucynów przy ulicy Miodowej jest od 1830 r. miejscem spoczynku serca króla Jana III Sobieskiego. …

Biurko damskie, Dep.714 Wil. - widok ogólny

Biurko damskie (karta katalogowa kolekcji, Kolekcja)

Francuskie damskie biurko rokokowe w typie secretaire à dos d’âne z opuszczanym pulpitem wykonane ok. 1745 r. w Paryżu przez …