UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0
Aby wyświetlić poprawnie całą zawartość strony, uruchom wtyczkę Flash w Twojej przeglądarce.
Zobacz jak uruchomić wtyczkę Flash w Chrome.

Na przełomie XV i XVI wieku, w ciągu zaledwie trzydziestu lat Polacy nie tylko zdecydowali, jakie wina lubią najbardziej, ale dali temu dowód na piśmie. W roku 1523 zniesiono cła na import wina, otwierając na oścież bramy węgrzynowi, a raczej rozmaitym gatunkom win, które pod tą zbiorczą nazwą zostały ukryte. Trunkom nierozerwalnie związanym z polską kulturą, obyczajem i upodobaniem, najpierw przywiązanego do tradycji Sarmaty, później – patriotycznie nastrojonego Polaka.


To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Miniatura sarkofagu Kazimierza Jagiellończyka z kaplicy Świętokrzyskiej w katedrze na Wawelu

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Rzeźba
Fabryka Karola Mintera w Warszawie; Kazimierz Stronczyński, Wojciech Święcki
Warszawa, Królestwo Polskie
1845–1850 r.
Odlew, brąz
Wys. 13,0 cm, szer. 24,5 cm, głęb. 14,0 cm
Wil.557

Miniatura Sarkofagu Kazimierza Jagiellończyka

Niezwykle ważną rolę w podtrzymywaniu świadomości narodowej Polaków, pozbawionych wskutek rozbiorów własnej państwowości, pełniły sztuki plastyczne oraz literatura. W wyborze tematów sięgano po symbole polskości. Jednym z najważniejszych była katedra na Wawelu. Od połowy XIX w. aż po I wojnę światową to właśnie Kraków stał się duchową stolicą Polaków. Stanowił ostoję polskości oraz przyjął rolę centrum polszczyzny, które należało odwiedzić, poznać, pokochać. Królewska katedra na Wawelu to miejsce spoczynku bohaterów narodowych, przywódców duchowych, a przede wszystkim kościół koronacyjny i grzebalny większości polskich władców. Ten Kapitol i Panteon naszej świetności, który po rozbiorach urasta do symbolu polskości, zyskał znaczenie sanktuarium narodowego.

Miniatura Sarkofagu Kazimierza Jagiellończyka-tył

Groby królewskie udostępniono do zwiedzania w połowie XIX w. Wyprawę do katedry wawelskiej – chluby i dumy Rzeczypospolitej, traktowano jako narodowy obowiązek. Przyjeżdżano ze wszystkich zaborów, z najdalszych zakątków, z Wielkopolski, Galicji, Warszawy, Polesia, a nawet z dalekiej Warmii. Nie zrażając się trudnościami, jakie stwarzali okupujący wzgórze Austriacy, na Wawel przybywały całe rodziny. Pielgrzymki stały się obowiązkową lekcją dziejów ojczystych oraz szkołą wychowania patriotycznego w dobie narodowej niewoli.

Olbrzymią rolę w rozpowszechnianiu wizerunków pamiątek narodowych, w tym przedstawień sarkofagów władców, odgrywały ich redukcje produkowane przez fabrykę Karola Mintera w Warszawie. Powstające w latach 1845–1879 wyroby należały do tzw. pamiątek krajowych, czyli salonowej galanterii o patriotycznym wydźwięku, tj. serii brązowych i cynkowych redukcji pomników z wizerunkami królów, a także wybitnych Polaków żyjących dawniej i współcześnie, medalionów, miniaturowych popiersi oraz statuetek. Do serii tej należy prezentowany obiekt – zminiaturyzowana kopia marmurowego sarkofagu Kazimierza Jagiellończyka (zm. 1492). Pierwowzór z kaplicy Świętokrzyskiej w katedrze na Wawelu, ufundowany przez królową Elżbietę Rakuszankę w latach 1492–1494, a wykonany przez Wita Stwosza przy udziale Jörga Hubera, uznawany jest za arcydzieło sztuki późnogotyckiej.

Miniatura Sarkofagu Kazimierza Jagiellończyka-otwarta

Modele redukcji powstawały według projektów współpracujących z fabryką Mintera wybitnych architektów i rzeźbiarzy, takich jak Leonard Marconi, Bolesław Paweł Podczaszyński, Daniel Zalewski, Jakub Tatarkiewicz i Wojciech Święcki. Były to postacie nie tylko zasłużone na polu polskiej sztuki, ale również czynnie biorące udział w życiu politycznym kraju, często uczestnicy powstań narodowych. I tak, autorem rysunków i modeli woskowych miniatur grobowców królewskich był uczestnik powstania listopadowego, senator Królestwa Polskiego, wybitny numizmatyk, sfragistyk, paleograf, badacz architektury – Kazimierz Jakub Stronczyński. On również nadzorował prace przy modelach gipsowych jednego z pierwszych absolwentów Szkoły Sztuk Pięknych – rzeźbiarza Wojciecha Szczęsnego.

Miniaturowe modele, dzięki zastosowaniu w ich produkcji tańszych materiałów, tj. cynku i cynku galwanizowanego brązem, cieszyły się ogromnym powodzeniem.

Agnieszka Świtek

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
Kazimierz_Jagiellonczyk_BN.jpg

Polityka turecka Kazimierza Jagiellończyka w okresie wojny z zakonem krzyżackim (artykuł, Silva Rerum)

Czasy Kazimierza Jagiellończyka stanowią bardzo ciekawy okres, także w historii stosunków polsko-tureckich. Po okresie zaangażowania się w politykę antyturecką za …

44_kazimierz jagiellończyk.jpg

Kazimierz Jagiellończyk „pomnożyciel Polski” (artykuł, Silva Rerum)

Król Kazimierz Jagiellończyk (1427 – 1492) niewątpliwie należał do najwybitniejszych władców, jakich posiadała Polska. Oceny jego długiego panowania są w …

studia_wilanowskie_logotyp.png

Wizerunki sławnych Polaków i redukcje pomników polskich z wytwórni Mintera w kolekcji wilanowskiej (artykuł, „Studia Wilanowskie”)

Studia Wilanowskie, 1984 r. T. X Wśród rozmaitych obiektów rzemiosła artystycznego, Muzeum w Wilanowie przechowuje również interesujący zespół odlewów, których powstanie zawdzięczać należy warszawskiej wytwórni Mintera...