© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Silva Rerum   Silva Rerum

Bartosz Paprocki - Herby Rycerstwa Polskiego

Bartosz Paprocki (1543–1614) pochodził ze średniozamożnej szlachty z ziemi dobrzyńskiej i całe swe życie poświęcił pracy literackiej. Był zdolnym samoukiem, wychowanym na pańskich dworach. Uczestniczył w stambulskiej wyprawie dyplomatycznej Andrzeja Tarnowskiego, a po powrocie oddał swe pióro na usługi Zborowskim, atakując paszkwilami i anonimowymi broszurami Jana Zamoyskiego. Hetman był mściwy i Paprocki wolał ujść z kraju po klęsce pod Byczyną. Przez trzynaście lat tułał się po Czechach i Morawach, pozostawiając po sobie ślad w postaci opracowań historyczno-genealogicznych tamtych ziem. Utrudzony wieloletnią tułaczką powrócił do kraju, gdzie wkrótce zmarł.

Paprocki pozostawił po sobie liczne dzieła, ze słynnymi Herbami rycerstwa polskiego (1584) na czele, którymi naraził się wielu możnym rodom. Niezadowoleni z portretu swych przodków wymuszali na autorze usunięcie niektórych stron. Mimo to, już u współczesnych Paprocki doczekał się uznania za swoje prace. Wielki heraldyk pisał swe Herby w oparciu o liczne źródła, a wobec ich braku uzupełniał swe wywody legendami, które ówcześnie stanowiły ważny element kultury historycznej narodu szlacheckiego. Dzieło Paprockiego, stanowi cenne źródło informacji nie tylko z zakresu heraldyczno-genealogicznego, a także z zakresu prawa, kultury obyczajowości, czy geografii dawnej Polski.