UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0
Aby wyświetlić poprawnie całą zawartość strony, uruchom wtyczkę Flash w Twojej przeglądarce.
Zobacz jak uruchomić wtyczkę Flash w Chrome.
ad_villam_okladka-minsk.jpg

Narodowe Archiwum Historyczne Białorusi w Mińsku (Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі) posiada jeden z najbogatszych i ciekawych zasobów archiwaliów do dziejów epoki staropolskiej. Co ciekawe, jest on jak dotąd dość słabo rozpoznany przez polskich badaczy. Siódmy tom serii „Ad Villam Novam” prezentującej archiwalia związane z rezydencją wilanowską zawiera efekty badań prowadzonych przez Krzysztofa Kossarzeckiego, pracownika Działu Rękopisów Biblioteki Narodowej.



Przybornik balowy, tzw. chatelaine

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Rzemiosło artystyczne
autor nieznany
Francja?
XIX w.
mosiądz, sztancowany, srebrzony, lutowany; tafla lustrzana, szkło przeźroczyste, celuloid
22 x 6,2 x 1,1 cm
Wil.5909

przybornik_balowy

Ten oryginalny przedmiot popularnie nazywano w Polsce „szatelenką” - od francuskiego słowa chatelaine (fr. kasztelanowa). Urządzenie to znane już było w XVII w. kiedy to suknie damskie nie miały kieszeni i gospodyni mająca pieczę nad dużym gospodarstwem na klamrze przytwierdzonej do paska przypinała (przeważnie na łańcuszkach) klucze, niekiedy zegarek, nożyczki i inne podręczne drobiazgi potrzebne w codziennej krzątaninie. Były też znane szatelenki ze specjalistycznymi przyborami - np. do haftowania oraz masywniejsze, z dłuższymi łańcuszkami, zwykle z zegarkiem i kluczykiem dla mężczyzn. Nasz unikatowy, zakupiony z prywatnej kolekcji przybornik, stanowi odmianę przypinaną do sukni balowej i jest wyposażony w maleńki notesik z paroma kartkami z białego celuloidu do zapisywania tancerzy przewidzianych w kolejnych tańcach, tulejkowatą oprawkę do małego zaginionego ołówka, lusterko, szklany flakonik na parę kropel perfum i maleńką sakiewkę na kilka monet. Szatelenki szczególną popularność zdobyły w XVIII i XIX stuleciu. Wykonywano je zwykle ze srebra i czasem ze złota lub innych naśladujących je metali.

Joanna Paprocka-Gajek

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
Dama i kawaler erotycznie_akwaforta z BN_XVIIIw.jpg

W karnawale (artykuł, Silva Rerum)

W XVIII wieku w Warszawie upowszechnił się sprowadzony z Włoch zwyczaj urządzania redut karnawałowych. Początkowo urządzano je dwa razy w …

Fragment dekoracji zegara z Sypialni Królewskiej (scena tańca)

Włoskie i francuskie pląsy (artykuł, Silva Rerum)

Jakub Sobieski radził synom wyjeżdżającym zagranicę, aby „nie opuszczali się” w nauce francuskiej galardy i inszych przedniejszych tańców. Istotnie, podczas …

tance_polskie_pod_smolenskiem_wg_dollabelli.jpg

Tańce polskie (artykuł, Silva Rerum)

Cała XVII-wieczna Polska rozbrzmiewała muzyką, wiele też tańczono. Każdy sejmik i sejm był okazją do urządzania rozmaitych „obiadów z tańcami”. …