UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0

Tematy

44_ksiazka chinska mala.jpg

Dalekowschodnia porcelana i wyroby z laki oraz przedmioty produkowane w Europie na wzór chińskich i japońskich lub dekorowane „w stylu chińskim” zdobiły wnętrza pałacu w Wilanowie od początku jego istnienia. Warto odkryć znaczenie tych niezwykle ciekawych i cennych obiektów.


To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Seria wydawnicza Silva Rerum

Silva Rerum - książki

Przedstawiamy książki z serii Silva Rerum:

Sobieski_tom.jpg

W prezentowanym tomie, zawierającym dziesięć artykułów, znawcy epoki staropolskiej przyglądają się dziejom władcy i państwa w okresie między Chocimiem a Wiedniem, gdy Rzeczpospolita po raz ostatni w swej przedrozbiorowej historii odgrywała ważną, a często decydującą rolę na arenie europejskiej. Badaczy interesuje życie wewnętrzne państwa, zwłaszcza system parlamentarny, jak i polityka zagraniczna, która doprowadziła Lwa Lechistanu pod mury Wiednia i do namiotów wielkiego wezyra. Czasy były gorące, pasjonujące i pełne niespodziewanych zwrotów akcji – i taka niech będzie lektura tej książki.

Król Jan III Sobieski i Rzeczpospolita w latach 1674-1683, red. Dariusz Milewski, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 286, ISBN: 978-83-63580-70-4
Kup teraz w e-sklepie. 

Radziwillowa_okladka.jpg

Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa, siostra króla Jana III, była niezwykłą osobą, aktywną w kręgu rodzinnym i w sferze publicznej, patronką artystów i fundatorką licznych dzieł sztuki. Książka Jarosława Pietrzaka znakomicie i wielowymiarowo przedstawia postać magnatki na tle zmieniających się warunków politycznych i społeczno-gospodarczych oraz przemian obyczajowych w XVII w., z jednoczesnym odwołaniem do doświadczeń kobiet należących do jej grupy społecznej. Autor wykorzystał archiwalia litewskie, rzymskie, ukraińskie, białoruskie, francuskie i – w szerokim zakresie – polskie, dzięki czemu prezentowana czytelnikowi pierwsza biografia Katarzyny z Sobieskich Radziwiłłowej jest wartościowa poznawczo, dojrzała warsztatowo, a przy tym bardzo zajmująca.

Księżna dobrodziejka. Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa (1634–1694), Jarosław Pietrzak, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 584, ISBN: 978-83-63580-67-4
Kup teraz w e-sklepie.

Dygdala_august_II.okladka.jpg

Informacje zawarte w gazetach pisanych Andrzeja Cichockiego (i w jego listach do Radziwiłłów) dotyczą najważniejszych wówczas wydarzeń politycznych (sejmów i sejmików, śmierci Augusta Mocnego, zabiegów o wyniesienie na tron Stanisława Leszczyńskiego, podwójnej elekcji z 1733 r., koronacji Augusta III). Sporo miejsca zajmują też sprawy obyczajowe (życie dworskie, pobyty w Warszawie czołowych magnatów, ich śluby i pogrzeby, miejska kronika kryminalna), jak również doniesienia o pogodzie, pożarach, próbach uporządkowania miasta i budowy kamiennego mostu przez Wisłę.

Od Augusta Mocnego do Augusta III. Doniesienia z Warszawy Andrzeja Cichockiego z lat 1732–1734, wstęp oraz opracowanie Jerzy Dygdała, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 494, ISBN: 978-83-63580-65-0
Kup teraz w e-sklepie.

rollos_okladka.jpg

Niepublikowany do tej pory, dedykowany Janowi III rękopis wprowadza w świat barokowej symboliki, odzwierciedlając ideały XVII-wiecznej dewizy (devise), która była wykwitem kultury dworskiej, służyła autokreacji i zabawie, gloryfikacji osób i dzieł. 
Wyćwiczone w subtelnej inwencji i rebusowych zabawach umysły dworzan nie potrzebowały dla zrozumienia dewizy jej obszernej wykładni wierszem lub prozą. Wspólnota wykształcenia, szczegółowa znajomość mitologii czy heraldyki, jak również zasad posługiwania się symboliką, umożliwiały sprawne odczytanie wszelkich odniesień i aluzji.
Podstawowym motywem zbioru jest tarcza Janiny. Pochwała Najjaśniejszego i Niezwyciężonego króla Polski Jana III daje niepowtarzalną okazję do smakowania subtelności barokowej poezji penegirycznej, a ukryte w rysunkach Johanna Jakoba Rollosa koncepty niejednokrotnie zadziwią współczesnego czytelnika.

In Laudes Ioannis Sobiescii. Rękopiśmienny zbiór emblematów z rysunkami Johanna Jakuba Rollosa, tłumaczenie Barbary Milewskiej-Waźbińskiej, wstęp i opracowanie Magdalena Górska i Barbara Milewska-Waźbińska, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 152, ISBN: 978-83-63580-53-7
Kup teraz w e-sklepie.

kontusz_i_frak.okladka.151125.WEB.jpg

Dr Agata Roćko przygląda się literackim portretom władców, posesjonatów i szlacheckich szaraczków, przywołuje osiemnastowieczne panegiryki i pamflety, relacje polskich i obcych pamiętnikarzy, by udokumentować trwałość i powszechność symboliki kontusza i fraka, jej użyteczność w oświeceniowych dyskusjach i sporach. Równocześnie pokazuje, iż opozycja ta funkcjonowała nie tylko w świecie ważnych politycznych podziałów, ale także w życiu prywatnym szlachty, w języku potocznym, gdzie określenie „kontuszowy” lub „frakowy” nie wymagało żadnych objaśnień.

Kontusz i frak. O symbolice stroju w XVIII-wiecznej literaturze polskiej, 
Agata Roćko, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 206, ISBN: 978-83-63580-53-7
Kup teraz w e-sklepie.

ceremonial_okladka.151124.WEB.jpg

Polski dwór królewski był jedną z wielu scen, na których rozgrywało się tzw. theatrum ceremoniale, gdzie za pomocą znaków wizualnych przekazywano informacje o przynależności społecznej i obowiązującej hierarchii. Dr Joanna Kodzik analizuje proces powstawania tego systemu w ramach polskiej społeczności dworskiej w XVII i na początku XVIII w. Podstawą badań był szereg niemieckojęzycznych dzieł, które ugruntowały tzw. naukę o ceremoniale (Zeremonialwissenschaft), autorka odwołuje się też do modelu amerykańskiego socjologa Talcotta Parsonsa, twórcy tzw. woluntarystycznej teorii działania.

Ceremoniał polskiego dworu królewskiego w XVII wieku z perspektywy niemieckich uczonych, Joanna Kodzik, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 264, ISBN: 978-83-63580-55-1
Kup teraz w e-sklepie.

rex_vinorum_okladka.151124.WEB.jpg

Na przełomie XV i XVI wieku, w ciągu zaledwie trzydziestu lat Polacy nie tylko zdecydowali, jakie wina lubią najbardziej, ale dali temu dowód na piśmie. W roku 1523 zniesiono cła na import wina, otwierając na oścież bramy węgrzynowi, a raczej rozmaitym gatunkom win, które pod tą zbiorczą nazwą zostały ukryte. Trunkom nierozerwalnie związanym z polską kulturą, obyczajem i upodobaniem, najpierw przywiązanego do tradycji Sarmaty, później – patriotycznie nastrojonego Polaka.
Książka poświęcona historii fenomenu jakim było zamiłowanie do win węgierskich w dawnej Polsce.


Rex Vinorum. Z dziejów węgrzyna w dawnej Polsce, 
Roman Marcinek, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 472, ISBN 978-83-63580-51-3
Kup teraz w e-sklepie.

Sarmacka_pamięć_okładka.jpg

Sarmatyzm jako nazwa formacji kulturowej narodu szlacheckiego stał się synonimem polskości i polskiej kultury. Ewoluował on przez kolejne stulecia, w pewnym sensie jest żywy także współcześnie, chociaż oczywiście struktury społeczne, do których nawiązywał, należą już dawno do przeszłości. Stał się jednak w jakimś zakresie synonimem polskości i polskiej kultury, przynajmniej tej jej części o szlacheckich korzeniach. Eseje opublikowane w kolejnym tomie z serii Silva rerum są efektem dyskusji uczonych polskich i austriackich na temat koncepcji sarmatyzmu, a zwłaszcza bitwy pod Wiedniem, jej różnorodnych konsekwencji i wywoływanych przez nią skojarzeń.

Sarmacka pamięć. Wokół bitwy pod Wiedniem, pod red. Bogusława Dybasia, Aloisa Woldana i Anny Ziemlewskiej, Warszawa 2014, 368 s., ISBN 978-83-63580-43-8.
Kup teraz w e-sklepie.

Rzeczpospolita_okladka_RGB_S.JPG

Historia stosunków polsko-niemieckich czy polsko-francuskich jest nieco przewrotna. Czy państwo, z którym Rzeczpospolita graniczyła od wieków, a więc Niemcy, miało większy wpływ na obyczajowość, rozwój kultury i funkcjonowanie instytucji prawnych w naszym kraju? Czy też ważniejsza była rola Francji, wiążącej się z Polską nieodłącznie małżonkami władców i osobami towarzyszącymi im na dworze królewskim; Francji, której zawdzięczamy dyplomatów, artystów, medyków i inne osoby różnych talentów zatrudniane przez polską magnaterię? Odpowiedź nie jest prosta i jednoznaczna. Dowodem – relacje cudzoziemskich podróżników odwiedzających Rzeczpospolitą w XVII i XVIII w.

Rzeczpospolita w oczach podróżników z Francji i Niemiec
, pod red. Anny Mikołajewskiej i Włodzimierza Zientary, Warszawa 2014, 212 s., ISBN 978-83-63580-44-5.
Kup teraz w e-sklepie.

Wino_okladka_RGB_S.JPG

Autorka proponuje zupełnie inne spojrzenie niż tradycyjne ujęcia historii gospodarczej. Wino jest w niej przedstawione jako część francuskiej kuchni i kultury, symbol dobrego smaku i środek społecznego wyróżnienia. To fascynująca opowieść o oswajaniu przez Polaków pogardzanego „kwaśnego Francuza” i jego przemianie w uwielbiane bordeaux, burgunda i szampana. Nieprzypadkowo wydawcą książki jest Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Jan Sobieski miał okazję, by docenić „wina budoskie” już w 1647 r. podczas podróży po Francji z bratem Markiem. Przez całe życie był wielbicielem francuskiej literatury, sztuki, a zwłaszcza francuskiej kuchni.

Historia kulturowa wina francuskiego w Polsce od połowy XVII do początku XIX wieku
, Dorota Dias-Lewandowska, Warszawa 2014, 252 s., ISBN 978-83-63580-38-4.
Kup teraz w e-sklepie.

Polski_GrandTour_okladka_RGB_S.JPG

Książka jest zbiorem różnorodnych tekstów ukazujących bogactwo inspiracji i wpływów podróży na kulturę rodzimą. Ukazuje polskie wojaże w sposób wszechstronny, a jednocześnie komparatystyczny – literatura podróżnicza została usytuowana w kontekście źródeł archiwalnych oraz sztuki: malarstwa, rzeźby, grafiki. Czytelnik tomu znajdzie się – obok podróżnego – w centrum drogi, na szlaku, który prowadzi przez Wielką Europę kultury, edukacji, duchowych potrzeb, przyjemności, biznesu i pobytów w kurortach. Polska XVIII-wieczna Wielka Podróż została przez autorów książki wpisana i udokumentowana jako uczestnictwo i rzeczywiste współtworzenie kultury europejskiej. W ten sposób polski Grand Tour wpisano na mapę europejskich przemian edukacyjnych, mentalnych oraz kulturowych.

Polski Grand Tour w XVIII i początkach XIX wieku, pod red. Agaty Roćko, Warszawa 2014, 468 s., ISBN 978-83-63580-39-1
Kup teraz w e-sklepie.

Marszałek_i_hetman_Sobieski_okładka.JPG

Jan Sobieski to postać tak barwna i ważna dla historii Polski, że jego biografią można by obdzielić kilka osób i żadna z nich pewnie nie wiodłaby nudnego żywota. Dla historyków to wyzwanie – jak pisać o bohaterze, o którym ciągle nie dość wiemy, a o którym tyle chciałoby się powiedzieć? Przedstawiamy dziesięć lat z życia Jana Sobieskiego, które poprzedziły objęcie przezeń tronu polskiego (1665–1674). Wtedy zdolny dowódca z drugiego planu wysunął się na pierwsze miejsce w państwie jako wódz i polityk. Na obu polach zanotował i porażki, i zwycięstwa, kończąc grę o tron mocnym akordem. Dla Jana Sobieskiego był to czas wzrostu, a dla Rzeczypospolitej okres zamętu, z którego wyszła obronną ręką, m.in. dzięki naszemu bohaterowi.

Marszałek i hetman koronny Jan Sobieski, pod red. Dariusza Milewskiego, Warszawa 2014, 390 s., ISBN 978-83-63580-36-0.
Kup teraz w e-sklepie.

Mennonici__okładka.JPG

Mennonici, zwani inaczej olędrami, przybyli do Rzeczypospolitej w końcu XVI w. i osiedli w Dolinie Dolnej Wisły. Sprowadzono ich z Niderlandów, bo jak nikt inny potrafili kolonizować tereny zalewowe, uprawiać ziemię i hodować zwierzęta w trudnych warunkach. Od miejscowych zdecydowanie odróżniali się sposobem życia. Ich ubiór, pieśni, kształt i wystrój domów były wyjątkowe nawet w ówczesnej wielokulturowej Rzeczypospolitej. Nie inaczej rzecz się miała z ich kuchnią: prostą, chłopską, bazującą na lokalnych produktach i posiadającą znamiona wielu kultur – w tym polskiej. Liczne przepisy na potrawy typowe dla kuchni mennonitów zebrane w książce w ciekawy sposób przedstawiają źródła i migracje tradycji kulinarnej zakorzenionej w XVI w. na podmokłych terenach Rzeczypospolitej.

Wojciech Marchlewski, Mennonici. Życie codzienne od kuchni, Warszawa 2014, s. 116, ISBN 978-83-63580-37-7.
Kup teraz w e-sklepie.

Sebastian Gawarecki, Diariusz drogi

Diariusz podróży Marka i Jana Sobieskich po Europie w latach 1646–1648 dokumentuje ważny okres w kształtowaniu się osobowości przyszłego władcy Rzeczypospolitej. Dzieło napisane przez opiekuna młodych podróżników Sebastiana Gawareckiego ma jeszcze dodatkową wartość: pokazując, na co ówcześni polscy podróżnicy zwracali uwagę, pozwala wniknąć w ich sposób pojmowania świata. Zamieszczona w niniejszym wydaniu instrukcja troskliwego ojca – Jakuba Sobieskiego – jest z kolei dokumentem ważnym dla dziejów wychowania w Polsce. Warto udać się śladami Sobieskich w podróż w czasie, by przenieść się do Europy sprzed 350 lat.

Sebastian Gawarecki, Diariusz drogi. Podróż Jana i Marka Sobieskich po Europie, opracowanie i wstęp: Marek Kunicki-Goldfinger, Warszawa 2013, s. 323, ISBN 978-83-63580-27-8.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Radoslaw Grzeskowiak Amor curiosus.jpg

Wraz z twórcami z epok dawnych autor odkrywa uroki kobiecych piersi, zagląda pod odzież kąsanych przez pchły dziewcząt, interesuje się losem piesków pokojowych w buduarach, uczestniczy w pokazie anatomii, staje przed drzwiami sypialni kochanki i wsłuchuje się w staropolskie serenady. Zbierając swe studia z pogranicza historii kultury i literatury, Radosław Grześkowiak wyszperał z kart manuskryptów wiele mało znanych utworów, które wzbogacają narrację. Pasja poznawcza, odkrywczość i talent interpretacyjny to z pewnością walory widoczne w tej książce, gdonej polecenia zainteresowanym zarówno literackimi kuriozami, jak i w ogóle dawną kulturą.

Radosław Grześkowiak, Amor curiosus. Studia o osobliwych tematach dawnej poezji erotycznej, Warszawa 2013, s. 359, ISBN 978-83-63580-25-4.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Gaspard de Tende Relacja historyczna o Polsce.jpg


„Duch tego narodu został tam tak celnie oddany, że nawet zdaniem samych Polaków nie można ich odmalować bardziej naturalnymi kolorami”. To zdanie francuskiego znawcy dziejów powszechnych o dziele de Tende’a można uznać za najlepszą zachętę do przeczytania książki. Wnikliwość i celność opisów staropolskiego świata sprawiają, że to źródło jest bardzo wartościowe dla specjalistów, a ciekawe dla wszystkich zainteresowanych przeszłością. Przy lekturze co jaskrawszych opisów warto pamiętać, jak duży wpływ miała Relacja na kształtowanie się zachodnioeuropejskich stereotypów o Rzeczpospolitej i jej mieszkańcach.

Gaspard de Tende, Relacja historyczna o Polsce, tłumaczenie i redakcja naukowa: Tomasz Falkowski, Warszawa 2013, s. 299, ISBN 978-83-63580-24-7.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Michal Czerenkiewicz Belgijska Sarmacja.jpg

Wczesnonowożytna pasja coraz bardziej gruntownego poznawania kultury klasycznej w jej literackiej formule bonae litterae stanowiła rdzeń motywacji humanistycznie uformowanych Polaków, Litwinów i Rusinów zmierzających ku niderlandzkim uniwersytetom najpierw w Lowanium, potem w Lejdzie i kolegiom akademickim w Antwerpii, Douai, Bredzie, w Utrechcie czy w Groningen. Obraz starożytności greckiej i rzymskiej, który miał stanowić źródło wzorców dla odrodzenia konkretnych kultur narodowych w Europie, był w znacznym stopniu dziełem niderlandzkich intelektualistów takich jak: Erazm z Rotterdamu, Justus Lipsjus, Ericius Puteanus i Hugo Grotius.

Michał Czerenkiewicz, Belgijska Sarmacja, staropolska Belgia, Warszawa 2013, ISBN 978-83-63580-23-0.
Kup teraz w e-sklepie.

Sekrety kuchmistrzowskie  okladka min.jpg

To smaczny wybór przepisów z pierwszej polskiej książki kucharskiej, Compendium ferculorum Stanisława Czernieckiego z 1682 roku, które – praktycznie każdy – może przyrządzić sobie we własnej kuchni. Pomysł prosty, ale ważny, albowiem bez zbroi, mieczy i tłumu neo-rycerzy możemy zrobić u siebie w domu małą rekonstrukcję historyczną, na swojej kuchence gazowej wyczarować staropolskie duchy. Bywa bowiem i tak, że starczy szczypta chęci i pół garści wyobraźni historycznej, aby przenieść się w czasy naszych przodków.

Sekrety kuchmistrzowskie Stanisława Czernieckiego. Przepisy z najstarszej polskiej książki kucharskiej z 1682 roku, Jarosław Dumanowski, Andrzej Pawlas, Jerzy Poznański, Muzeum Pałac w Wilanowie 2013, s. 143, ilustracje graficzne, ISBN 978-83-60959-93-0.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Roman Krzywy Wedrowki z Mnemozyne.jpg

W wiekach XVI i XVII umiejętność budowania wypowiedzi zdobywano dzięki wykształceniu retorycznemu i treningowi pamięci, personifikowanej w mitologii greckiej przez matkę Muz – Mnemozyne. Roman Krzywy odkrywa bogactwo retorycznych strategii wykorzystywanych przez ówczesnych podróżników do opisu różnych typów przestrzeni, miejsc naturalnych i obiektów. Rozmaite literackie relacje z epoki – głównie wspomnienia z podróży, jak również opowieści o cudzych podróżach – przedstawione są na tle dominującej w danym czasie estetyki i w szerszym kontekście społecznym. Studia uzupełnia rozdział poświęcony wędrówkom edukacyjnym.

Roman Krzywy, Wędrówki z Mnemozyne. Studia o topice dawnego podróżopisarstwa, Warszawa 2013, s. 314, ISBN 978-83-63580-22-3.
Kup teraz w e-sklepie.

Dziennik podróży_Ulryk Werdum_okładka.jpg

Autor tych zapisków, Niemiec (a może lepiej powiedzieć: Fryz) Ulryk Werdum to postać, w której jak w ludzkim zwierciadle odbijają się mocne, skontrastowane barwy drugiej połowy XVII wieku - czasu, który przyniósł Rzeczypospolitej tyle złych i dobrych przygód.  Za młodu student słynnego Uniwersytetu w Heidelbergu, zakrawający na uczonego w todze i birecie, który – za chlebem – wybrał niepewny los rycerza fortuny, co wąchał proch w miejscach nader odległych od swej zacnej uczelni. Werdum pozostawił nam świetne źródło do dziejów króla Jana, zwłaszcza króla wodza, króla zwycięzcy.

Ulryk Werdum, Dziennik podróży 1670-1672. Dziennik wyprawy polowej 1671. Opracowanie naukowe i wstęp: Dariusz Milewski, Warszawa 2012, s. 302, 80 il., ISBN 978-83-60959-75-6.
Kup teraz w e-sklepie.

Historia Polski Bernarda O'Connora_okładka.jpg


Bernard O’Connor to postać intrygująca – irlandzki katolik, który przeszedł na anglikanizm, osobisty lekarz króla Jana III, zapalony przyrodnik i wnikliwy historyk. Chociaż przebywał w Polsce zaledwie kilka miesięcy, dzięki intuicji, zmysłowi obserwacji i darowi słowa zdołał ją opisać tak, jak żaden inny gość z Wysp Brytyjskich aż do Normana Daviesa. Spoglądał na Rzeczpospolitą chłodnym okiem medyka: dostrzegał wszystkie jej bolączki i cnoty. Zgromadzone źródła i książki potrafił wykorzystać z wprawą niemal równą dzisiejszym uczonym. Dzięki temu powstała jedna z najlepszych relacji o Polsce, jakie wyszły spod piór cudzoziemców w XVII w.

Bernard O’Connor, Historia Polski. Opracowanie naukowe i wstęp: Paweł Hanczewski, Warszawa 2012, s. 680, 80 il., ISBN 978-83-60959-79-4.
Kup teraz w e-sklepie.

Festa i muzyka na dworze Marii Kazimiery w Rzymie_okładka.jpg

Królowa Maria Kazimiera Sobieska była osobą niezwykłą; obdarzona nie tylko wybitną urodą, ale też nieprzeciętnym umysłem, miała ogromne ambicje polityczne i należała do grona sawantek. Doktor Aneta Markuszewska przedstawia jeszcze inne oblicze Marysieńki – wybitnej koneserki muzyki i mecenaski, która już jako królowa wdowa realizowała swoje estetyczne ambicje, rezydując w Rzymie (1699–1714). Wspierana przez syna Aleksandra stworzyła w Palazzo Zucchari jeden z najważniejszych wówczas – i to w całej Italii – teatrów operowych. Książka „Festa i muzyka na dworze Marii Kazimiery w Rzymie” została wyróżniona Nagrodą im. Ks. Prof. Hieronima Feichta przyznawaną przez Sekcję Muzykologów Związku Kompozytorów Polskich w marcu 2013.

Aneta Markuszewska, Festa i muzyka na dworze Marii Kazimiery w Rzymie, Warszawa 2012, s. 400, 70 il., ISBN 978-83-60959-83-1.
Kup teraz w e-sklepie.

Stemmaty w staropolskich książkach.jpg

Stemmaty były na tyle rozpowszechnione w drukach wydawanych od XVI do połowy XVIII w. w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, że należałoby mówić o nich jako o pewnym fenomenie staropolskiej kultury książkowej. Były to struktury słowno-obrazowe złożone z herbu i krótkiego wiersza, które pełniły funkcję panegiryczną i propagandową, poprzedzały zarówno mowy weselne czy pogrzebowe, jak i teksty polityczne. Uważna lektura wybranych przez autora stemmatów odsłania nam obraz świata szlacheckich wartości. Rozprawa doktorska Bartłomieja Czarskiego, na której podstawie muzeum wydało tom „Stammaty w staropolskich książkach”, została wyróżniona w konkursie na najlepszą rozprawę doktorską za lata 2011–2013 dotyczącą epoki baroku.

Bartłomiej Czarski, Stemmaty w staropolskich książkach, czyli rzecz o poezji heraldycznej, Warszawa 2012, ISBN 978-83-63580-07-0, s. 300.
Kup teraz w e-sklepie.

Sławne ziele zwane tabaką_Roman Marcinek.jpg

Roman Marcinek napisał książkę naprawdę wyjątkową, jednocześnie uczoną i popularną, tyle historyczną, co aktualną. Książka jest pełna świetnych anegdot i barwnych opisów, a jednocześnie kompetentna do szpiku kości. Pardon – do ostatniego „dymka”.  To – żadną miarą – nie oznacza, że książka p. Marcinka propaguje jakiekolwiek zachowanie antyzdrowotne, jakże sprzeczne z aseptycznym duchem naszych czasów. Przeciwnie, autor systematycznie podkreśla zdrowotną rolę tytoniu w przekroju dziejowym. I wszystko porządnie napisane, w sam raz do czytania. To nie tylko lekcja historii. Ale biorąc pod uwagę dzisiejsze ruchy antytytoniowe, przeciwroślinne i przeciw naturze – to również lekcja tolerancji.

Roman Marcinek, Sławne ziele zwane tabaką, Warszawa 2012, 366 s., ISBN 978-83-60959-87-9.
Kup teraz w e-sklepie.

Dupont_okladka_mala.jpg

Filip Dupont był jednym z najwierniejszych towarzyszy bojów Jana Sobieskiego. Był z nim pod Chocimiem, Lwowem, Żórawnem, Wiedniem i wraz z wielkim wodzem przeżywał radość zwycięstw, do których walnie przyczyniły się jego umiejętności artyleryjskie. I również dlatego pamiętniki Duponta są tak fascynujące: widać, że pisał je zawołany żołnierz, który nie tylko lont umiał trzymać w ręku – pióro też. Zaś król cenił go tak wysoko, że to właśnie jemu powierzył list z wiadomością o wiedeńskiej wiktorii, napisany w tureckim namiocie tuż po bitwie i zaadresowany do ukochanej żony. Już wiele lat po śmierci Jana III, Dupont w swoich pamiętnikach stworzył nieco wyidealizowany, acz niezwykle barwny obraz wielkiego monarchy.

Philippe Dupont, Pamiętniki historyi życia i czynów Jana III Sobieskiego, wstęp i opracowanie naukowe: Dariusz Milewski, Warszawa 2011, s. 344, 78 il., ISBN 978-83-60959-26-8.
Kup teraz w e-sklepie.

lew_lechistanu_okladka.jpg

Z tego zgrabnie ułożonego i inteligentnie skomentowanego zestawu graficznych wyobrażeń wyłania się „zbiorowy” portret największego wodza wśród polskich monarchów, który na wdzięcznych rycinach z epoki (naprawdę warto polubić ich formy!)  przedstawia się potomnym w rozmaitych rolach, pozach i kostiumach. Nasz dzielny król, którego wzorem epoki wciąż ubierano w starożytne mity, sam staje się swoistym mitem, bo przecież mity mają naturę zmienną, transformacyjną. Wielkim mitem Polaków.  Jaka szkoda, że w rodzimych dziejach zdarzył się nam tylko jeden Lew Lechistanu. Tym bardziej warto o nim poczytać, warto nań popatrzeć, a przede wszystkim - udomowić, bo jeśli na serio pamiętać o naszej historii, to jej  wielkie figury winny jak najczęściej nawiedzać nasze domowe biblioteki.

Hanna Widacka, Lew Lechistanu, Warszawa 2010, 463 s., ISBN 978-83-60959-89-3
Kup teraz w e-sklepie.

w_teatrze_zycia.jpg

Od chwili, w której pierwszy grecki autor na pierwszym proscenium wypowiedział pierwsze słowo zza teatralnej maski, teatr stał się wielką metaforą ludzkiego życia. A jeśli cały świat stał się teatrem, to cóż dopiero świat barokowego dworu, regulowany ścisłymi rytuałami, z charakterystyczną dla tej epoki grą konwencji i emocji. W takich właśnie klimatach toczyło się życie Jana Sobieskiego, akt po akcie. Właśnie o tym traktuje ta książka – o dramatach politycznych, wojennych i miłosnych (ale także komediach) triumfatora spod Wiednia i pana na Wilanowie. Klio, muza historii, dopisała do tego życia nowe akty; dobrze wiemy, że dopisze więcej.

Barbara Milewska-Waźbińska i Magdalena Górska, W teatrze życia i sławy Jana III Sobieskiego, czyli widowisko wilanowskie, Warszawa 2010, s. 160, 80 il., ISBN 978-83-60959-13-08.
Kup teraz w e-sklepie.

Wilanowski widnokrąg

„Wilanowski widnokrąg” to zbiór szkiców o sztuce  europejskiej, o tradycjach, postawach i wzorach. Krzysztof Chmielewski i  Jarosław Krawczyk wybrali sobie za punkt wyjścia pałac i muzeum w Wilanowie, tę  prawdziwą skarbnicę rozmaitych wątków naszej kultury. Autorzy kreślą  szeroką panoramę stylów i dzieł sztuki – od starożytności po zmierzch  romantyzmu. Piszą barwnie i potoczyście, nie unikając osobistych wrażeń i interpretacji. Poza wartościami poznawczymi i estetycznymi, ta bogato ilustrowana praca ma też ogromne walory edukacyjne. Książka "Wilanowski widnokrąg. Szkice o pałacu i sztuce europejskiej" została wyróżniona nagrodą Academia podczas piątej edycji Targów Książki Naukowej i Akademickiej ACADEMIA 2011.

Krzysztof Chmielewski, Jarosław Krawczyk, Wilanowski widnokrąg. Szkice o pałacu i sztuce europejskiej, Warszawa 2010,  336 s., ISBN 978-83-60959-85-5
Kup teraz w e-sklepie

Tatarskie ziele_okładka.jpg

Średniowieczne upodobanie do pieprzu doprowadziło do przypadkowego odkrycia Ameryki. Głęboka zmiana europejskich gustów kulinarnych, detronizacja pieprzu i zastąpienie go przez cukier stworzyły Nowy Świat. Nie wierzycie? To poczytajcie! Dawno, dawno temu, pewna pani krzyczała na swojego męża... W Żonie modnej Ignacego Krasickiego elegancka dama z pasją zaatakowała staroświeckie upodobania swego męża-prowincjusza. Przedmiotem kpin stały się zwłaszcza jego ulubione słodycze… Dlaczego do tej kłótni doszło, o co w niej chodziło i jak to naprawdę było, a także jak przyrządzić tytułowy tatarak w cukrze, pasztet z migdałów i marcepan z piany cukrowej – tego i wiele więcej dowie się Czytelnik z książki o staropolskich słodyczach.

Jarosław Dumanowski, Tatarskie ziele w cukrze czyli staropolskie słodycze, Warszawa 2010, 92 s.,  ISBN 978-83-60959-22-0
Kup teraz w e-sklepie

44_entrata.jpg

Bywa, że książki poświęcone jednemu dziełu mówią mnóstwo o rozmaitych otoczeniach obrazu, że są jak kamień rzucony w głęboką wodę, wokół którego rozchodzą się coraz to szersze i szersze kręgi. Autorka opowiada o obrazie przedstawiającym wjazd księcia Michała Kazimierza Radziwiłła do Rzymu, uroczystą entratę poprzedzającą spotkanie z papieżem. W tym wspaniałym barokowym spektaklu wszyscy odgrywają ważne role; postaci w egzotycznych strojach, muzykanci i zwierzęta, a także gapie, którzy obserwują i komentują pochód sunący na tle pałaców i kościołów wiecznego miasta. Kartka za kartką jesteśmy coraz bliżej staropolskich Sarmatów z ich rytuałami, gestami, hierarchią wartości – w blaskach, ale też głębokich cieniach przesilającego się świata Rzeczypospolitej.

Dominika Walawender-Musz, Entrata księcia Radziwiłła do Rzymu, czyli triumf po polsku, Warszawa 2009, 112 s., ISBN 978-83-60959-05-3
Kup teraz w e-sklepie

w_kregu_wielkiego_krola.jpg

Książka "W kręgu wielkiego króla, czyli opowieści wilanowskie" wprowadza nas w środowisko króla Jana III. Autorką tych barwnych opowieści jest dr Hanna Widacka, która pracowała wiele lat w dziale zbiorów specjalnych Biblioteki Narodowej i z tych właśnie zbiorów wybrała dla nas niezwykłe grafiki, które ilustrują książkę. Pióro Autorki idzie prostym duktem, łatwo kreśląc zarys barokowych czasów, które przecież bywały zawiłe i kapryśne. To taka książka o wszystkich i o wszystkim, co może wyłonić się z rycin z epoki: o królu Janie, królowej, królewiczach i królewnach, arystokratach i artystach, o bitwach, podróżach i fajerwerkach. Dlatego też jest to książka dla wszystkich, którym nieobca rodzima historia.

Hanna Widacka, W kręgu wielkiego króla, czyli opowieści wilanowskie, Warszawa 2008, 112 s., ISBN 978-83-60959-36-7,
Nakład książki został wyczerpany.

Stojąc na dziedzińcu pałacu widz zwykle musi zadawać sobie pytanie: co też jest przedstawione na fasadach pięknej siedziby króla Jana? Prof. Barbara Milewska-Waźbińska w sposób tyleż fachowy, co przystępny, uczy jak „czytać” treść tych wyobrażeń, jak za rękę wprowadza nas w świat antycznej glorii króla-bohatera. Bo też antyczne alegorie to jeden z głównych środków ikonograficznego wyrazu kultury staropolskiej, głęboko uwikłanej w wielkie dziedzictwo starożytnych. Na fasadach pałacu, sarmacko-barokowym wzorem ucieleśnia się synteza antyku i chrześcijaństwa, wschodzi jak słońce chwała zwycięzcy spod Wiednia. Niewielkie książki mają czasem bardzo dużo do powiedzenia. I tak to jest w tym przypadku.

Barbara Milewska-Waźbińska, Słońce na tarczy, czyli tajemnice pałacowej fasady, Warszawa 2008, 110 s., ISBN 978-83-60959-32-9,
Kup teraz w e-sklepie

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
Monumenta_przepisy_okladka_front_S.jpg

Nowe książki wilanowskie (artykuł)

Zachęcamy do lektury książek wydawanych przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Rzetelna widza spotyka się w nich z piękną oprawą graficzną - prawdziwa uczta dla umysłu i zmysłów.

44_silva rerum logo_m.jpg

Autorzy artykułów publikowanych w encyklopedii Silva rerum (artykuł, Silva Rerum)

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie współpracuje z naukowcami i publicystami, którzy chcą popularyzować wyniki badań naukowych. Mamy nadzieję, …

44_silva rerum logo_m.jpg

Silva Rerum (źródło pochodzenia)

Silva Rerum (Las Rzeczy) – tak nazywano rozmaite almanachy naszych przodków, mieszkańców Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Były to zbiory zapisków o …