UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0
Aby wyświetlić poprawnie całą zawartość strony, uruchom wtyczkę Flash w Twojej przeglądarce.
Zobacz jak uruchomić wtyczkę Flash w Chrome.

Kula z kości słoniowej

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Rzemiosło artystyczne
Chiny, Kanton?
1. połowa XIX w.
Kość słoniowa, rzeźbiona, jedwabna pętelka z chwastem
Ø 11,5 cm
Wil.836

53_wil.836.jpg

Kula wykonana z kości słoniowej, rzeźbiona ażurowo, ozdobiona długim frędzlem z jedwabiu. Zawiera w sobie 13 mniejszych koncentrycznych kul,  z których każda dekorowana jest innym ornamentem i porusza się niezależnie. 

Podobne wyroby chińskich rzemieślników trafiały do europejskich kolekcji sztuki dalekowschodniej w XVIII i XIX wieku. Pośród innych przedmiotów dekoracyjnych z kości słoniowej – koszyków czy waz, oraz drobnych figurek wykonywanych również z kamienia, drewna czy korzeni, stanowiły tak zwane osobliwości. Kolekcjonowano je ze względu na odmienność, egzotyczność, podziwiano niezwykły kunszt wykonania. Często były również nazywane ciekawostkami ‑ curiositiés.

Stanisław Kostka Potocki kupił w 1814 roku do swojej kolekcji sztuki dalekowschodniej kulę z kości słoniowej pracowicie z Rzeźby wyrobioną od paryskiego antykwariusza monsieur Daval [Douval] mającego sklep na Quai Malaquai no 7, zapłacił za nią 300 franków. Rachunek zakupu zachował się do dziś w Archiwum Głównym Akt Dawnych. Po raz pierwszy w zbiorach muzeum wilanowskiego kula wzmiankowana była w inwentarzu pałacowym z 1832 roku.

W swojej rozprawie dotyczącej sztuki dalekowschodniej włączonej do słynnej publikacji   „O sztuce u dawnych” J.J. Winckelmanna, którą S.K. Potocki przetłumaczył na język polski i wydał w 1815 roku, znajdujemy taki fragment:  Zadziwjającemi co do ukończenia i pracy, a często smakowemi są rżnięcia Chińczyków z słoniowej kości. Robią oni kule czasem dość ogromne, których się niekiedy dwadzieścia  i więcej zamkniętych jedna w drugiej znajduje, wszystkie tak subtelnie przedrążone, że do koronek porównywać można,  a to wyrobione w kwiaty, kratki i inne im właściwe ozdoby, praca zadziwiającej cierpliwości i zręczności.

Anna Ekielska-Mardal

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
45_zrzut_europadochin.jpg

Europa dąży do Chin (e-learning)

Wysiłki misjonarzy Towarzystwa Jezusowego, w tym również Polaków, odegrały szczególną rolę w przekazywaniu zachodniej wiedzy, nauki i kultury Chińczykom. Trzeba pamiętać, że początkowo, zamknięte dla cudzoziemców Chiny surowymi karami i okropnościami więzień odstraszały nawet najodważniejszych. To jezuici zbudowali podwaliny pod szerzenie chrześcijaństwa w Państwie Środka.

44_szafka martina schnella.jpg

Moda na chińszczyznę w pałacu wilanowskim (artykuł, Silva Rerum)

Od końca XVII wieku w Europie narastała moda na chińszczyznę. Ślady tej mody znajdujemy również w wystroju pałacu wilanowskiego. Gabinet …

44_chinska_kula.jpg

Moda na chińszczyznę w Polsce w XVIII wieku (artykuł, Silva Rerum)

W 1683 roku po bitwie po Wiedniem, łupem zwycięzców, oprócz tureckich tkanin, namiotów, broni i kosztowności padły również przedmioty dalekowschodnie. …