Portret królowej Marii Kazimiery z dziećmi
karta katalogowa kolekcji
Malarstwo
Jerzy Eleuter Szymonowicz-Siemiginowski
ok.1684 r.
Olej, płótno
215 x 142 cm
Wil.1950
Jeden z piękniejszych, alegorycznych portretów barokowych, przedstawiający Marię Kazimierę (1641-1716, królowa od 1674) jako matkę bogów Geę–Reę, założycielkę królewskiej dynastii Sobieskich. Obok królowej matki występują jej dzieci: Jakub Ludwik (1667-1737), Aleksander Benedykt (1677-1714), Konstanty Władysław (1680- 1726), Teresa Kunegunda (1676-1730) i Jan (1682-1685). Na związek królowej z boginią macierzyństwa, życia i płodności wskazuje ukazanie jej w stroju antycznym, z niemowlęciem przy piersi i w otoczeniu swoich dzieci. Orzeł towarzyszący zwykle bogini Rei znajduje się w centrum kompozycji i obejmuje swoimi skrzydłami pierworodnego syna Jakuba w purpurowej szacie, jako następcę tronu, oraz jego matkę, Marię Kazimierę. Jan III Sobieski uczestniczy w tej scenie w formie widocznego w głębi popiersia rzeźbiarskiego z głową w wieńcu laurowym, z atrybutami sławy i zwycięstwa. Dwaj synowie Jana III, Aleksander Benedykt i Konstanty Władysław, w antykizujących szatach dosiadają lwa, który jest symbolem przynależności do rodu królewskiego i zapowiedzią ich mężnych czynów w przyszłości. Córka Teresa Kunegunda siedzi na delfinie, trzymając na kolanach muszlę z perłą, a jej włosy również są ozdobione perłami. Ma to oznaczać jej predestynację do tronu i łagodność usposobienia. Najmłodszy syn Jaś śpi na kolanach matki.
J. Bołoz-Antoniewicz już 1971 r. jako pierwszy odczytał charakter mitologizujący tego portretu (Dziecko w sztuce, cz. III: „Czas” nr 352 z 2 maja 1917 r.). Interpretacją ikonologiczną i dokładniejszym opracowaniem zajął się i przedstawił w swych pracach M. Karpowicz. Atrybucja obrazu podlegała zmianom. Przypisywano go Marcinowi Altomonte, J.E. Szymonowiczowi-Siemiginowskiemu lub innemu artyście działającemu na dworze króla. Po szczegółowych badaniach M. Karpowicz przypisał portret J.E. Szymonowiczowi-Siemiginowskiemu (ok. 1660-1711). Wydaje się to słuszne, gdyz malarz był stypendystą króla w czasie studiów w Akademii św. Łukasza w Rzymie. W swej twórczości łączył zdobytą wiedzę akademicką klasycyzującego baroku z elementami rodzimymi.
W Bawarskich Państwowych Zbiorach Malarstwa w Monachium znajduje się zmniejszona wersja tego portretu (129 x 97,5 cm) przypisywana Claude’owi Callot (ok. 1620-1686), która powstała po 1685 r., a więc po śmierci małego Jasia, który przedstawiony został na obrazie ze skrzydełkami aniołka. Rysunek wykonany na podstawie tego portretu przez St. Wyspiańskiego w szkicowniku z lat 1883-1884 jest własnością Muzeum Narodowego w Krakowie.
Teresa Pocheć-Perkowska
Polecane
![63_sypialnia krolowej wiosna montaz iii.80.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/4690_article_list/63_sypialnia_krolowej_wiosna_montaz_iii_80.jpg)
Obraz plafonowy „Wiosna” J.Siemiginowskiego – Sypialnia Królowej
2005-2007 prace prowadzone w ramach projektu „Restauracja wnętrz pierwszego w Polsce muzeum sztuki - Muzeum Pałac w Wilanowie”, współfinansowanego ze …
![Trinità dei Monti](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/40323_article_list/piazza_trinita_de_monti_i_silvestre.jpg)
Jak Maria Kazimiera spędzała czas w Rzymie, czyli o życiu codziennym królowej w latach 1699-1703
Z biografii Marii Kazimiery autorstwa Michała Komaszyńskiego wynika, że królowa wiodła w Wiecznym Mieście ciekawe życie, nie stroniąc od przyjemności, …
![Matka Boska Opieki, MBL Sanok (nr inw. 300).JPG](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/29489_article_list/matka_boska_opieki_mbl_sanok_nr_inw_300.jpg)
Jan III Sobieski i Maria Kazimiera na ikonach
Na przełomie XVII i XVIII stulecia w dziełach malarstwa ikonowego powstałych na Rusi w granicach Rzeczypospolitej częstokroć pojawiali się bohaterów …