UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0
Aby wyświetlić poprawnie całą zawartość strony, uruchom wtyczkę Flash w Twojej przeglądarce.
Zobacz jak uruchomić wtyczkę Flash w Chrome.

Album Cynkograficzne

karta katalogowa kolekcji

Kolekcja

Grafika
Jan Feliks Piwarski (1794-1859)
Warszawa, wyd. Litografia Banku Polskiego
1841 r.
Papier, cynkografia
27,4 x 41,7 i 31,4 x 41,7 cm
Wil.5535, Wil.5537

42_album cynkograficzne.jpg

Frontyspis oraz strona z przedstawieniem Baranki! Szynki, czyli targ wielkosobotni za Żelazną Bramą

Przedstawione litografie pochodzą z wydanego w 1841 zbioru zatytułowanego Album Cynkograficzne rysunkowe warszawskie w dwunastu obrazach. Twórcą albumu był kustosz Gabinetu Rycin biblioteki Publicznej w Warszawie, malarz, grafik i pedagog Jan Feliks Piwarski. Osobie autora warto poświęcić uwagę nie tylko ze względu na jego zasługi dla oświaty w trudnym okresie porozbiorowej Polski, lecz również z uwagi na bliską relację z właścicielem Wilanowa i założycielem tutejszego Muzeum, Stanisławem Kostką Potockim. Z jego inicjatywy został Piwarski opiekunem kolekcji grafik wykupionej od spadkobierców Stanisława Augusta Poniatowskiego dla Gabinetu Rycin Biblioteki Publicznej. Jego zadaniem było usystematyzowanie i skatalogowanie zbiorów oraz  opracowanie ich pod względem naukowym. W tej pracy wspierał go zarówno swą erudycją i wiedzą jak i materialnie, Stanisław Kostka Potocki.

Jan Feliks Piwarski nie tylko doskonale wywiązywał się z narzuconych obowiązków opiekuna zbiorów Gabinetu Rycin, ale również sam parał się grafiką. Spod jego ręki wyszły litografie (oraz cynkografie) głównie o tematyce polskiej, w której był jednym z prekursorów. Do takich należą zaprezentowane litografie, które przedstawiają swojskie widoki z życia XIX wiecznej Warszawy: Strona tytułowa do Albumu oraz tablica zatytułowana: Baranki!Szynki!.

Na pierwszej, wokół stojącego po środku wozu z zamieszczonym  tytułem zbioru, przedstawiona jest  cała wiązanka charakterystycznych typów warszawskich. Mężczyzna z koszem na plecach, w którym niesie pieczywo, drugi z przewieszonymi przez plecy warkoczami czosnku, brodaty żyd, który wspina się na wóz uwieńczony skrzynią wypełnioną gąskami. Całości dopełnia uwieszony na pojeździe i figlarnie  patrzący w stronę widza mały, bosy urwis warszawski. Przez jego plecy przewieszona jest tablica  zawierająca tytuły kolejnych litografii, pośród których wymieniona jest druga z prezentowanych: Baranki! Szynki! Jest to  kadr z wielkosobotniego targu za Żelazną Bramą w Warszawie. Ukazany na pierwszym planie młody sprzedawca definitywnie potwierdza okres, w którym scena się rozgrywa;  na jego głowie dostrzegamy obszerną tacę zapełnioną figurkami baranków wielkanocnych. Dalej, nasz wzrok napotyka na cały wachlarz osobliwości i ciekawostek odświętnego targowiska w stolicy: grubego handlarza oferującego do zakupu "sztukamięs" oraz pęta kiełbasy, babę trzymająca prosię, która razem z dzieckiem przysiadła sobie w prawym rogu scenki, kramy z pełnym wyposażeniem. Szczególnie ciekawe wydają się  stroje zwyczajnych warszawiaków, oddane z precyzją i wnikliwością. Wszystko to  składa się na wyjątkowy obraz, cenny tym bardziej, że pozbawiony jakiejkolwiek idealizacji i na wskroś autentyczny.

Marta Gołąbek

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
44_garkuchnia pod studnia.jpg

Garkuchnia pod studnią w Warszawie (artykuł, Silva Rerum)

„Garkuchnia pod studnią, czyli obiad w każdym czasie w starym mieście na rynku” – taki tytuł nosi kompozycja, wykonana w …

55_uczta dla ludu.jpg

Uczta dla ludu w Warszawie (artykuł, Silva Rerum)

Uroczystościom koronacyjnym rosyjskiej pary cesarskiej – Aleksandra II i Marii Aleksandrowny – w Moskwie 26 sierpnia (7 września) 1856 r. …

44_matuzalem warszawski.jpg

Matuzalem warszawski (artykuł, Silva Rerum)

W litograficznym albumie zasłużonego stołecznego grafika, malarza, pedagoga i muzeologa - Jana Feliksa Piwarskiego (1794 – 1859), pt. Kram malowniczy …