UE
Unia Europejska
nieslyszacy WCAG 2.0

Tematy

Wilanowski widnokrąg

W pałacu wilanowskim jak w soczewce skupia się blask sztuki europejskiej. Pierwszy gospodarz tego miejsca, król Jan III, był mecenasem sztuk i nauk. Pamięć o nim pielęgnowali kolejni właściciele, wśród nich Stanisław Kostka Potocki, polityk i kolekcjoner, który w 1805 r. utworzył w Wilanowie muzeum sztuki. Książka pomaga odczytać historie zapisane w dziełach sztuki na szerokim tle europejskiej kultury.


To pierwsze tego typu rozwiązanie, które całkowicie zrewolucjonizuje identyfikację dzieł sztuki pochodzących z grabieży wojennych. Dzięki aplikacji możliwa będzie automatyczna identyfikacja obiektu jedynie na podstawie fotografii wykonanej za pomocą telefonu komórkowego.


Nowe książki wilanowskie

Zachęcamy do lektury książek wydawanych przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, które wyróżniają się nie tylko ciekawą treścią, ale też piękną formą graficzną i ilustracjami. Oto tylko niektóre z nich:

Staropolskie przepisy rekopiśmienne_okładka.jpg

Siódmy tom serii Monumenta Poloniae Culinaria zawiera rękopiśmienne, rozproszone (niepochodzące z książek kucharskich) i bardzo zróżnicowane receptury kulinarne z XVI–XVIII w. Staropolskie przepisy opowiadają nam o czymś więcej niż tylko o tym, jak usmażyć rybę w papierowym pudełku, jak ze szczupaka przyrządzić wołowinę i jak ugotować zdrowotny bulion. Gdy odkryjemy, co to znaczy: abucht i sołtonosy, gdy dowiemy się, czym był pekienflejsz, do czego używano wizigi i dlaczego objadano się jesiotrzyną, po prostu lepiej zrozumiemy naszych przodków, wnikniemy w ich problemy, docenimy ich ogromną wiedzę, poznamy ich pasje i upodobania.

Staropolskie przepisy kulinarne. Receptury rozproszone z XVI-XVIII w. Źródła rękopiśmienne, opracowali: Jarosław Dumanowski, Dorota Dias-Lewandowska, Marta Sikorska, Warszawa 2017, s. 374, ISBN 978-8363580-92-6
Kup teraz w e-sklepie.

Kompozytorki i patronki muzyki_okładka.jpg

Arystokratka i mieszczka, zakonnica i kurtyzana, rozwódka i mężatka, wychowanka sierocińca (ospedale) i przedstawicielka tradycyjnej, wielodzietnej rodziny – co łączyło te wszystkie kobiety? Miłość do muzyki. I to w okresie, gdy sztukę dźwięków zdominowali mężczyźni. Mimo trudności w dostępie do profesjonalnej edukacji muzycznej, obyczajowych przesądów i dominującemu w epoce wizerunkowi muzykujących kobiet jako próżnych grzesznic lub syren uwodzących mężczyzn, konsekwentnie realizowały swoje powołanie. Żyły odważnie i z pasją. I taka też była ich muzyka.

Aneta Markuszewska, Kompozytorki i patronki muzyki w XVII i XVIII wieku. Wybrane portrety, Warszawa 2017, s. 212, ISBN 978-83-63580-86-5
Kup teraz w e-sklepie.



Słynne kobiety w Rzeczypospolitej_okładka.jpg

Wieloautorska publikacja, ukazująca ponad dwadzieścia wizerunków kobiet żyjących w czasach saskich i w „wieku oświeconym”, zdaje się potwierdzać pogląd Ignacego Krasickiego wyrażony w Myszeidzie: „Czegóż płeć piękna kiedy nie dokaże? / Mimo tak wielkie płci naszej zalety / My rządzim światem, a nami kobiety”. Kompetencje i dobre pióra autorów tomu (nota bene z wielu środowisk naukowych) sprawiły, że publikacja dostarcza wartościowej lektury i może zainteresować zarówno profesjonalnych badaczy epoki, jak również szersze grono czytelników zaciekawionych naszą przeszłością. Autorzy studiów wykorzystują bogate opracowania i źródła, wśród których szczególne miejsce zajęła korespondencja, także po raz pierwszy wydobyta spod patyny wieków, dzięki czemu nakreślone wizerunki niejednokrotnie odsłaniają mniej znane oblicza kobiet, które nie pozwalają o sobie zapomnieć.

Słynne kobiety w Rzeczypospolitej XVIII wieku, red. Agata Roćko, Magdalena Górska, Warszawa 2017, s. 472, ISBN 978-8363580-87-2
Kup teraz w e-sklepie.

Burney_Obecny stan muzyki_okładka.jpg

Charles Burney, żyjący w latach 1726–1814 londyński muzyk, nauczyciel, pisarz i krytyk, zapisał się w dziejach przede wszystkim jako autor monumentalnej „Powszechnej historii muzyki” – pierwszego w historii tego rodzaju dzieła. Łączący gruntowne wykształcenie muzyka-praktyka z głęboką wiedzą teoretyczną, a także wysoką kulturą literacką i szeroką znajomością innych sztuk i nauk, bywalec najświetniejszych londyńskich salonów, korespondent encyklopedystów i przyjaciel najwybitniejszych umysłów ówczesnej Anglii, z czasem osiągnął pozycję pierwszego autorytetu muzycznego w swoim kraju.
Jego „Muzyczne dzienniki” – jak zwykło się nazywać zapiski z odbytych przez niego w latach 1770 i 1772 podróży na kontynent, podjętych dla zebrania materiałów dla wspomnianego opus magnum – wydane oryginalnie pod skromnym i rzeczowym tytułem „Obecny stan muzyki we Francji i Italii” oraz „Obecny stan muzyki w Niemczech, Niderlandach i Zjednoczonych Prowincjach”, stanowią jedno z najcenniejszych i najobszerniejszych  źródeł wiedzy o kulturze muzycznej wkraczającej właśnie w okres klasycyzmu Europy. W przedstawianej wersji, wzbogaconej o nieuwzględnione w oryginalnym wydaniu fragmenty, jest to zarazem pełnokrwisty dziennik podróży przez XVIII-wieczną Europę, w którym obok notowanych na bieżąco wrażeń muzycznych, zapisów rozmów z kompozytorami i wykonawcami oraz własnych refleksji o ówczesnej muzyce znaleźć może czytelnik barwne opisy krajobrazów, miast i dzieł sztuki, a także obszerne relacje ze spotkań z wybitnymi przedstawicielami oświecenia, takimi jak Rousseau i Wolter.

Charles Burney, Obecny stan muzyki we Francji i Italii albo Dziennik podróży przez owe kraje podjętej celem zebrania materiałów dla „Powszechnej historii muzyki”, przekł., oprac. i wstęp Jakub Chachulski, Warszawa 2017, s. 512, ISBN 978-8363580-85-8
Kup teraz w e-sklepie.

silva_Kossowicz_okladka.jpg

Jan Michał Kossowicz zabiera czytelnika w fascynującą podróż po nowożytnej Europie. Jego diariusz z lat 1682–1688 to niezwykle barwny opis podróży edukacyjnej, w którą wyruszył jako guwerner młodych wojewodziców ruskich Jana Stanisława i Aleksandra Jana, synów hetmana Stanisława Jabłonowskiego, dowódcy spod Wiednia. Autor diariusza opisał nie tylko przebieg edukacji młodych szlachciców, ale także liczne zabytki, dwory i miasta europejskie, które odwiedzili - od Pragi po Paryż, Londyn, Rzym i Madryt. Ten bystry i obdarzony poczuciem humoru obserwator relacjonował zarówno codzienne zdarzenia, jak i wystawne uroczystości dworskie. Podróżnicy mieli bowiem okazję spotkać największe osobistości ówczesnej Europy, a w dzienniku znalazły się relacje ze spotkań z Ludwikiem XIV, papieżem Innocentym XI czy królową szwedzką Krystyną.  Diariusz Kossowicza poprzedza obszerny wstęp, w którym zawarto interesujące studium na temat nowożytnych wypraw edukacyjnych z dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. To cenne źródło, ważne dla badań nad życiem codziennym, edukacją i – szerzej – kulturą XVII stulecia.

Jan Michał Kossowicz, Diariusz podróży po Europie (1682–1688), opracowanie naukowe i wstęp Anna Markiewicz, Warszawa 2017, s. 747, ISBN 978-83-63580-80-3
Kup teraz w e-sklepie.

silva_Fagiuoli_okladka_front.jpg

Diariusz podróży do Polski (1690–1691) pozwala śledzić koleje losu oraz podróżnicze wrażenia jednej z ciekawszych postaci, jakie odwiedziły Rzeczpospolitą w czasach panowania króla Jana III Sobieskiego. Giovan Battista Fagiuoli, florencki poeta i pisarz komediowy, płodny i popularny autor, z dystansem i poczuciem humoru opisuje miejsca i osoby, z którymi spotkał się podążając w orszaku nuncjusza papieskiego. Podróżowanie w tamtych czasach nie należało do przedsięwzięć łatwych, nie dziwią więc obawy autora, który w Bogu pokładał nadzieję na pomyślność wyprawy. Opowieść jest niezwykle barwna, pobudza wyobraźnię i kończy się szczęśliwie, co wzmacnia przyjemność lektury.

Giovan Battista Fagiuoli, Diariusz podróży do Polski (1690–1691), opracowanie naukowe i wstęp Małgorzata Ewa Trzeciak, Warszawa 2017, s. 171, ISBN: 978-83-63580-81-0
Kup teraz w e-sklepie.

Rzeczpospolita_Koczegarow_Wil.jpg

Pokój wieczysty z 1686 r. pomiędzy Rzecząpospolitą a Rosją stanowił moment przełomowy, po którym ostatecznie zakończyła się zarówno ekspansja terytorialna państwa polsko-litewskiego, jak i jego aktywna polityka międzynarodowa. Rosyjski historyk i archwista dr Kirył Koczegarow analizuje politykę zagraniczną Rosji tego okresu w oparciu o bazę źródłową. Liczne aspekty polityki zagranicznej Rzeczypospolitej tego okresu zostały opisane na podstawie literatury polskiej, z wykorzystaniem polskich dokumentów archiwalnych.



Kirył Koczegarow, Rzeczpospolita a Rosja w latach 16801686. Zawarcie traktatu o pokoju wieczystym, Warszawa 2017, s. 639, ISBN 978-83-63580-79-7
Kup teraz w e-sklepie.

silva_TEZY_okladkaPL-S.jpg

Rycerskie czyny i cnoty Jana III Sobieskiego znane były w całej Europie. Po wiktorii wiedeńskiej 1683 roku sławiono króla Polski w wielu językach i na wszystkich krańcach Europy, podkreślając zbawienny dla chrześcijańskiego świata geniusz wojenny wschodniego monarchy. Cudzoziemcy pisali wiersze na cześć Jana III, wychwalali jego rycerskie talenty nie tylko w relacjach prasowych i licznych drukach ulotnych, ale i w ikonografii – zwłaszcza w grafice. Wizerunek Sobieskiego stał się podobnie rozpoznawalny, jak portrety papieża, cesarza czy króla Francji. Głównymi bohaterkami tej książki są graficzne tezy dedykowane Janowi III. Autorzy wielkoformatowych rycin akademickich połączyli wątki propagandy wizualnej z okresu przed- i powiedeńskiego z erudycyjną argumentacją naukową.

Magdalena Górska, Zbawca Europy. O graficznych tezach gloryfikujących Jana III Sobieskiego, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2017, s. 244, ISBN: 978-83-63580-76-6 
Kup teraz w e-sklepie.

Monumenta_przepisy_okladka_front_S.jpg

Książka zawiera przepisy kulinarne odnalezione na kartach drukowanych staropolskich zielników, dzieł medycznych, kalendarzy, poradników gospodarczych i innych tekstów publikowanych od XVI do XVIII w. Zbiór obejmuje receptury często znacznie bardziej praktyczne, typowe i skromniejsze niż przepisy magnackich kuchmistrzów z książek kucharskich. Lektura tych przepisów, opublikowanych w tak różnych kontekstach i źródłach, odzwierciedla dawne zainteresowania i pasje związane z jedzeniem, dotyczące nie tylko smaku czy problemów z konserwacją i przechowywaniem żywności, ale także szeroko pojętej dietetyki, powiązania kuchni i medycyny. 

Staropolskie przepisy kulinarne. Receptury rozproszone z XVI–XVIII w. Źródła drukowane, opracowanie: Jarosław Dumanowski, Dorota Dias-Lewandowska, Marta Sikorska, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 376, ISBN: 978-83-63580-71-1
Kup teraz w e-sklepie. 

SztandaryOsmanow-Okladka_S.jpg

Czy można na nowo opisywać wydarzenie z historii Europy, o którym – jak sądziliśmy do tej pory – wiemy już wszystko? Można, jeśli tylko ukaże się je z perspektywy, dotychczas przy tej okazji pomijanej.Taki oryginalny punkt widzenia przynosi nowa pozycja z serii „Silva Rerum” napisana z rozmachem przez Andrzeja Witkowicza. W książce Czerwone sztandary Osmanów autor przygląda się kampanii wiedeńskiej z 1683 roku z perspektywy armii tureckiej i pokazuje, w jaki sposób przygotowała się ona do wielkiej wojny z Europą. Prezentowana praca przynosi nie tylko nowatorskie rozpoznania dotyczące Porty Otomańskiej opisane w oparciu o bogatą bazę źródłową, lecz także zmienia nasze postrzeganie oblężenia Wiednia. Skrupulatnie rekonstruowane przez badacza decyzje wezyra Kara Mustafy zaprezentowane na tle poprzednich kampanii wojennych udowadniają, że armia turecka była do bitwy wiedeńskiej doskonale przygotowana, a zwycięstwo Jana III Sobieskiego trzeba uznać za tym bardziej doniosłe.

Andrzej Witkowicz, Czerwone sztandary Osmanów. Wojna roku 1683 opisana na nowo, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 567, ISBN: 978-83-63580-69-8 
Kup teraz w e-sklepie.  

silva_Historia_tradycja_mit-okladka_S.jpg

W piśmiennictwie staropolskim idealizowano nie tylko przodków, lecz także porządek polityczny, który stworzyli – równość i wolność, swobodę wyboru władców. Utopia szczęśliwych wieków, idea powrotu do dawnej świetności dawała szlachcie poczucie ciągłości i więzi z tradycją. Joanna Orzeł zbadała wiele kronik, herbarzy, dzieł historycznych literackich i rękopiśmiennych ksiąg, aby opisać czas, przestrzeń i bohatera mitycznego. Ta książka zmienia nasze wyobrażenia o tym, czym był sarmatyzm.



Joanna Orzeł, Historia – tradycja – mit w pamięci kulturowej szlachty Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, 
s. 464, ISBN 978-83-63580-68-1
Kup teraz w e-sklepie.  

Sobieski_tom.jpg

W prezentowanym tomie, zawierającym dziesięć artykułów, znawcy epoki staropolskiej przyglądają się dziejom władcy i państwa w okresie między Chocimiem a Wiedniem, gdy Rzeczpospolita po raz ostatni w swej przedrozbiorowej historii odgrywała ważną, a często decydującą rolę na arenie europejskiej. Badaczy interesuje życie wewnętrzne państwa, zwłaszcza system parlamentarny, jak i polityka zagraniczna, która doprowadziła Lwa Lechistanu pod mury Wiednia i do namiotów wielkiego wezyra. Czasy były gorące, pasjonujące i pełne niespodziewanych zwrotów akcji – i taka niech będzie lektura tej książki.


Król Jan III Sobieski i Rzeczpospolita w latach 1674–1683, red. Dariusz Milewski, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 286, ISBN: 978-83-63580-70-4
Kup teraz w e-sklepie.
  

Radziwillowa_okladka.jpg

Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa, siostra króla Jana III, była niezwykłą osobą, aktywną w kręgu rodzinnym i w sferze publicznej, patronką artystów i fundatorką licznych dzieł sztuki. Książka Jarosława Pietrzaka znakomicie i wielowymiarowo przedstawia postać magnatki na tle zmieniających się warunków politycznych i społeczno-gospodarczych oraz przemian obyczajowych w XVII w., z jednoczesnym odwołaniem do doświadczeń kobiet należących do jej grupy społecznej. Autor wykorzystał archiwalia litewskie, rzymskie, ukraińskie, białoruskie, francuskie i – w szerokim zakresie – polskie, dzięki czemu prezentowana czytelnikowi pierwsza biografia Katarzyny z Sobieskich Radziwiłłowej jest wartościowa poznawczo, dojrzała warsztatowo, a przy tym bardzo zajmująca.


Jarosław Pietrzak, Księżna dobrodziejka. Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa (1634–1694), Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 584, ISBN: 978-83-63580-67-4
Kup teraz w e-sklepie.
  

Dygdala_august_II.okladka.jpg

Informacje zawarte w gazetach pisanych Andrzeja Cichockiego (i w jego listach do Radziwiłłów) dotyczą najważniejszych wówczas wydarzeń politycznych (sejmów i sejmików, śmierci Augusta Mocnego, zabiegów o wyniesienie na tron Stanisława Leszczyńskiego, podwójnej elekcji z 1733 r., koronacji Augusta III). Sporo miejsca zajmują też sprawy obyczajowe (życie dworskie, pobyty w Warszawie czołowych magnatów, ich śluby i pogrzeby, miejska kronika kryminalna), jak również doniesienia o pogodzie, pożarach, próbach uporządkowania miasta i budowy kamiennego mostu przez Wisłę.

Od Augusta Mocnego do Augusta III. Doniesienia z Warszawy Andrzeja Cichockiego z lat 1732–1734, wstęp oraz opracowanie Jerzy Dygdała, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 494, ISBN: 978-83-63580-65-0
Kup teraz w e-sklepie.
 

rollos_okladka.jpg

Niepublikowany do tej pory, dedykowany Janowi III rękopis wprowadza w świat barokowej symboliki, odzwierciedlając ideały XVII-wiecznej dewizy (devise), która była wykwitem kultury dworskiej, służyła autokreacji i zabawie, gloryfikacji osób i dzieł. 
Wyćwiczone w subtelnej inwencji i rebusowych zabawach umysły dworzan nie potrzebowały dla zrozumienia dewizy jej obszernej wykładni wierszem lub prozą. Wspólnota wykształcenia, szczegółowa znajomość mitologii czy heraldyki, jak również zasad posługiwania się symboliką, umożliwiały sprawne odczytanie wszelkich odniesień i aluzji. 
Podstawowym motywem zbioru jest tarcza Janiny. Pochwała Najjaśniejszego i Niezwyciężonego króla Polski Jana III daje niepowtarzalną okazję do smakowania subtelności barokowej poezji penegirycznej, a ukryte w rysunkach Johanna Jakoba Rollosa koncepty niejednokrotnie zadziwią współczesnego czytelnika.


In Laudes Ioannis Sobiescii. Rękopiśmienny zbiór emblematów z rysunkami Johanna Jakuba Rollosa, tłumaczenie Barbary Milewskiej-Waźbińskiej, wstęp i opracowanie Magdalena Górska i Barbara Milewska-Waźbińska, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 152, ISBN: 978-83-63580-53-7
Kup teraz w e-sklepie.

Warszawskie rezydencje okładka.jpg

Autorka prezentuje rozwój rezydencji podmiejskich i na przedmieściach Warszawy od XVI do XVIII w., powiązany w historią stołecznego miasta. Tradycja zakładania rezydencji z obszernym ozdobnym ogrodem na przedmieściach i pod miastem sięga starożytności. Występowały one także w średniowieczu, ale szczególny rozkwit wprowadzania ich w Europie w strefie podmiejskiej nastąpił w okresie renesansu, najpierw we Włoszech, a już od końca XV w. i w Polsce, kiedy to stały się obowiązkowym elementem zespołów rezydencjonalnych panujących i możnych. W XVI w. autorzy dzieł teoretycznych z dziedziny architektury i urbanistyki przyznają wszystkim mieszkańcom miast prawo do korzystania z zieleni, pięknego krajobrazu i wypoczynku na świeżym powietrzu, a także przywilej posiadania pod miastem domu z ogrodem. W rzeczywistości domy te były bardzo różne, a o ich programach, wielkości, rozplanowaniu i opracowaniu, bogactwie czy prostocie decydowała struktura społeczno-ekonomiczna, w jakiej dane miasta istniały, kultura i styl życia ich obywateli. Konkretne realizacje były rezultatem wyraźnego rozwarstwienia społecznego i majątkowego miast, prawnie usankcjonowanego, co z kolei znajdowało odzwierciedlenie w typach zabudowy w centrum, na ich przedmieściach i w najbliższej okolicy.

Jolanta Putkowska, Warszawskie rezydencje na przedmieściach i pod miastem w XVI–XVIII wieku, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2016, s. 599, ISBN: 978-83-63580-60-5

bulawy_okladka.jpg

Buławy i buzdygany w Polsce od XVI do XVIII w. to pierwsza monografia poświęcona temu charakterystycznemu elementowi nowożytnego ceremoniału wojskowego w Rzeczypospolitej. Publikacja zawiera obszerne opracowanie przedstawiające ich historię, symbolikę oraz typologię. Ważną część pracy stanowi omówienie technik zdobniczych wykorzystywanych przy tworzeniu tego szczególnego rodzaju dzieł rzemiosła. Ogromną zaletą publikacji jest jej warstwa ilustratorska - ponad 300, najwyższej jakości zdjęć pozwala szczegółowo zapoznać się z omawianymi obiektami. Książka daje możliwość oglądania najwspanialszych przykładów buław i buzdyganów z kolekcji polskich, litewskich, rosyjskich, ukraińskich, węgierskich, niemieckich, szwedzkich i innych. Katalog objął około sto pięćdziesiąt przedmiotów związanych z historią Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Książka, którą oddajemy do rąk czytelników jest efektem wystawy zorganizowanej w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie na przełomie 2006 i 2007 roku oraz badań naukowych Jacka Gutowskiego, kolekcjonera i znawcy buław i buzdyganów. 

Jacek Gutowski, Buławy i buzdygany w Polsce od XVI do XVIII wieku, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 385, ISBN: 978-83-63580-48-3
Kup teraz w e-sklepie.

kontusz_i_frak.okladka.151125.WEB.jpg

Dr Agata Roćko przygląda się literackim portretom władców, posesjonatów i szlacheckich szaraczków, przywołuje osiemnastowieczne panegiryki i pamflety, relacje polskich i obcych pamiętnikarzy, by udokumentować trwałość i powszechność symboliki kontusza i fraka, jej użyteczność w oświeceniowych dyskusjach i sporach. Równocześnie pokazuje, iż opozycja ta funkcjonowała nie tylko w świecie ważnych politycznych podziałów, ale także w życiu prywatnym szlachty, w języku potocznym, gdzie określenie „kontuszowy” lub „frakowy” nie wymagało żadnych objaśnień.


Agata Roćko, Kontusz i frak. O symbolice stroju w XVIII-wiecznej literaturze polskiej, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 206, ISBN : 978-83-63580-53-7
Kup teraz w e-sklepie.

ceremonial_okladka.151124.WEB.jpg

Polski dwór królewski był jedną z wielu scen, na których rozgrywało się tzw. theatrum ceremoniale, gdzie za pomocą znaków wizualnych przekazywano informacje o przynależności społecznej i obowiązującej hierarchii. Dr Joanna Kodzik analizuje proces powstawania tego systemu w ramach polskiej społeczności dworskiej w XVII i na początku XVIII w. Podstawą badań był szereg niemieckojęzycznych dzieł, które ugruntowały tzw. naukę o ceremoniale (Zeremonialwissenschaft), autorka odwołuje się też do modelu amerykańskiego socjologa Talcotta Parsonsa, twórcy tzw. woluntarystycznej teorii działania.

Joanna Kodzik, Ceremoniał polskiego dworu królewskiego w XVII wieku z perspektywy niemieckich uczonych, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 264, ISBN: 978-83-63580-55-1
Kup teraz w e-sklepie.

rex_vinorum_okladka.151124.WEB.jpg

Na przełomie XV i XVI wieku, w ciągu zaledwie trzydziestu lat Polacy nie tylko zdecydowali, jakie wina lubią najbardziej, ale dali temu dowód na piśmie. W roku 1523 zniesiono cła na import wina, otwierając na oścież bramy węgrzynowi, a raczej rozmaitym gatunkom win, które pod tą zbiorczą nazwą zostały ukryte. Trunkom nierozerwalnie związanym z polską kulturą, obyczajem i upodobaniem, najpierw przywiązanego do tradycji Sarmaty, później – patriotycznie nastrojonego Polaka.
Książka poświęcona historii fenomenu jakim było zamiłowanie do win węgierskich w dawnej Polsce.



Roman Marcinek, Rex Vinorum. Z dziejów węgrzyna w dawnej Polsce, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 472, ISBN 978-83-63580-51-3
Kup teraz w e-sklepie.

Przewodnik po drzewie zywota_okladka mala.jpg

Wydany w 1613 roku Przewodnik po drzewie żywota [O sposobie zachowania dobrego zdrowia w języku jidysz przez anonimowego żydowskiego doktora w Polsce, w roku 1613 drukiem ogłoszony] jest dziełem jedynym w swoim rodzaju; to najstarszy dotychczas znany, świecki tekst o charakterze dietetyczno-medycznym z terytorium Polski, spisany w jidysz, języku Żydów polskich. Jest to wprawdzie dzieło anonimowe, ale – jak wynika z jego treści – z pewnością zostało napisane przez żydowskiego lekarza mieszkającego w Rzeczpospolitej Obojga Narodów, który wcześniej najprawdopodobniej kształcił się na uniwersytecie w Padwie. Przewodnik, będąc żydowską adaptacją traktatu z łacińskiego gatunku regimen sanitatis salernitanum, jest znakomitym przykładem międzykulturowych procesów przenikania wiedzy w duchu humanizmu późnorenesansowej Europy. Adresowany do współwyznawców żydowskiego doktora Przewodnik przekazuje również obserwacje na temat zwyczajów dietetycznych i biesiadnych szlachty oraz chłopów. Poza użyciem kilku charakterystycznych dla religii lub tradycji żydowskiej terminów kulturowych nie porusza ani specyficznie żydowskich, ani chrześcijańskich aspektów codzienności związanych z żywieniem i higieną. Świadomie pomijając swoisty dla każdej z grup kontekst religijno-etniczny, autor jakby deklarował, że wobec choroby i śmierci ludzie są równi.

Przewodnik po drzewie żywota
, tłumaczenie, wprowadzenie oraz redakcja naukowa Ewa Geller, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2015, s. 288, ISBN: 978-83-63580-54-4
Kup teraz w e-sklepie.

codziennosc_dawnej _Francji.jpg

Przyglądanie się rzeczom powszednim pozwala odsłaniać obszary historii tkwiące w szczegółach, ukazujące wszystkie aspekty ludzkiej egzystencji. Autorzy ponad dwustu haseł słownika pod redakcją Michela Figeaca odtworzyli realia różnych dziedzin życia w dawnej Francji.
Nowa publikacja Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie pozwala wszystkim czytelnikom - pasjonatom i specjalistom - zagłębić się w świat wartości, rozrywek, przeżyć oraz przedmiotów codziennego użytku Francji ancien regime`u. Poznanie życia codziennego w dawnych wiekach pozwala lepiej zrozumieć wielkie wydarzenia historii.




Codzienność dawnej Francji. Życie i rzeczy w czasach ancien regime'u
, red. Michel Figeac, Warszawa 2015, ISBN 978-83-63580-52-0.
Kup teraz w e-sklepie.

Warstwy_krajobrazu_klucza.JPG

Klucz wilanowski i rezydencja wilanowska to miejsce wyjątkowe, które przyciągnęło do siebie pradziejowych osadników, założycieli wsi Milanów i wreszcie króla Jana III, który w pełni docenił nie tylko praktyczne walory podstołecznego położenia Milanowa, ale i naturalny urok miejsca, w którym wzniósł swą nową willę. Dzieło królewskie dodało walor przestrzeni majestatycznej do dzieła natury, jakim była szeroka wiślana dolina i jej tarasy, skarpa warszawska i wiślane rozlewiska. Publikacja opowiada o niezwykłej symbiozie natury i kultury.



Piotr Szpanowski, Warstwy krajobrazu klucza wilanowskiego, Warszawa 2015, ISBN 978-83-63580-50-6.
Kup teraz w e-sklepie.

Silvestre_okladka_donetu_pop.JPG

Prezentacja wilanowskiej kolekcji dzieł nadwornego malarza aż dwóch polskich królów z dynastii Wettynów i dyrektora Akademii drezdeńskiej, Louis’a de Silvestre’a. Wieloletnia opiekunka zbioru malarstwa, Krystyna Gutowska – Dudek,  prezentuje formację artystyczną malarza, początki jego działalności i karierę. Tekst ilustrowany jest reprodukcjami obrazów Silvestre’a pochodzącymi z innych kolekcji, co pozwala prześledzić rozwój jego twórczości oraz portretami samego malarza z nieodłącznym pędzlem w dłoni. Część katalogowa obejmuje 29 prac publikowanych z opisem oraz bibliografią.

Krystyna Gutowska-Dudek, Między światem mitów i legend, a współczesnością. Louis de Silvestre – nadworny malarz królów Polski z dynastii Wettynów, Warszawa 2015, ISBN 978-83-63580-47-6.
Kup teraz w e-sklepie.

Egipt_okladka_donetu.jpg

Jedna z najciekawszych grup zabytków znajdujących się w kolekcji Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie to kilkadziesiąt niewielkich przedmiotów związanych z kulturą starożytnego Egiptu. Autorka, Aleksandra Majewska, omawia historię zbioru oraz, w części katalogowej, kolejne obiekty takie jak figurki z brązu przedstawiające bóstwa, władców czy Uszebti z fajansu egipskiego. Zbiory egipskie pozostawały do tej pory mało znaną częścią kolekcji Muzeum, prezentowana publikacja ma na celu upowszechnienie wiedzy dotyczącej tej fascynującej grupy zabytków.



Aleksandra Majewska, Zbiory egipskie w Wilanowie, Warszawa 2015, ISBN 978-83-63580-46-9
Kup teraz w e-sklepie.

 

Sarmacka_pamięć_okładka.jpg

Sarmatyzm jako nazwa formacji kulturowej narodu szlacheckiego stał się synonimem polskości i polskiej kultury. Ewoluował on przez kolejne stulecia, w pewnym sensie jest żywy także współcześnie, chociaż oczywiście struktury społeczne, do których nawiązywał, należą już dawno do przeszłości. Stał się jednak w jakimś zakresie synonimem polskości i polskiej kultury, przynajmniej tej jej części o szlacheckich korzeniach. Eseje opublikowane w kolejnym tomie z serii Silva rerum są efektem dyskusji uczonych polskich i austriackich na temat koncepcji sarmatyzmu, a zwłaszcza bitwy pod Wiedniem, jej różnorodnych konsekwencji i wywoływanych przez nią skojarzeń.

Sarmacka pamięć. Wokół bitwy pod Wiedniem, pod red. Bogusława Dybasia, Aloisa Woldana i Anny Ziemlewskiej, Warszawa 2014, 368 s., ISBN 978-83-63580-43-8.
Kup teraz w e-sklepie.

Rzeczpospolita_okladka_RGB_S.JPG

Historia stosunków polsko-niemieckich czy polsko-francuskich jest nieco przewrotna. Czy państwo, z którym Rzeczpospolita graniczyła od wieków, a więc Niemcy, miało większy wpływ na obyczajowość, rozwój kultury i funkcjonowanie instytucji prawnych w naszym kraju? Czy też ważniejsza była rola Francji, wiążącej się z Polską nieodłącznie małżonkami władców i osobami towarzyszącymi im na dworze królewskim; Francji, której zawdzięczamy dyplomatów, artystów, medyków i inne osoby różnych talentów zatrudniane przez polską magnaterię? Odpowiedź nie jest prosta i jednoznaczna. Dowodem – relacje cudzoziemskich podróżników odwiedzających Rzeczpospolitą w XVII i XVIII w.  Ich stosunek do Polski i Polaków to mozaika wyobrażeń i stereotypów, znanych i umacnianych. Książka pozwala dostrzec bogactwo i różnorodność europejskiej wymiany w tym okresie.

Rzeczpospolita w oczach podróżników z Francji i Niemiec
, pod red. Anny Mikołajewskiej i Włodzimierza Zientary, Warszawa 2014, 212 s., ISBN 978-83-63580-44-5.
Kup teraz w e-sklepie.

Wino_okladka_RGB_S.JPG

Dorota Dias-Lewandowska proponuje zupełnie inne spojrzenie niż tradycyjne ujęcia historii gospodarczej. Wino jest w niej przedstawione jako część francuskiej kuchni i kultury, symbol dobrego smaku i środek społecznego wyróżnienia. Dzięki inspiracjom płynącym ze współczesnych badań nad kulturową historią jedzenia powstała fascynująca opowieść o oswajaniu przez Polaków pogardzanego „kwaśnego Francuza” i jego przemianie w uwielbiane bordeaux, burgunda i szampana. Ta historia rozegrała się głównie w głowach ludzi, nie tylko w ich żołądkach czy kieszeniach. Nieprzypadkowo wydawcą książki, powstałej w wyniku badań prowadzonych na uniwersytetach w Bordeaux i w Toruniu, jest Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Jan Sobieski miał okazję, by docenić „wina budoskie” już w 1647 r. w swej podróży po Francji z bratem Markiem. Król przez całe życie był wielbicielem francuskiej literatury, sztuki, a zwłaszcza francuskiej kuchni.

Historia kulturowa wina francuskiego w Polsce od połowy XVII do początku XIX wieku, Dorota Dias-Lewandowska, Warszawa 2014, 252 s., ISBN 978-83-63580-38-4.
Kup teraz w e-sklepie.

Polski_GrandTour_okladka_RGB_S.JPG

„Polski Grand Tour w XVIII i początkach XIX wieku” jest zbiorem różnorodnych tekstów ukazujących bogactwo inspiracji i wpływów podróży na kulturę rodzimą. Ukazuje polskie wojaże w sposób wszechstronny, a jednocześnie komparatystyczny – literatura podróżnicza została usytuowana w kontekście źródeł archiwalnych (dokumentów) oraz sztuki: malarstwa, rzeźby, grafiki (zakupionej i sprowadzonej do kraju). Czytelnik tomu znajdzie się – obok podróżnego – w centrum drogi, na szlaku, który prowadzi przez Wielką Europę kultury, edukacji, duchowych potrzeb, przyjemności, biznesu i pobytów w kurortach. Polska XVIII-wieczna Wielka Podróż została przez autorów książki wpisana i udokumentowana jako uczestnictwo i rzeczywiste współtworzenie kultury europejskiej. W ten sposób polski Grand Tour wpisano na mapę europejskich przemian edukacyjnych, mentalnych oraz kulturowych.

Polski Grand Tour w XVIII i początkach XIX wieku, pod red. Agaty Roćko, Warszawa 2014, 468 s., ISBN 978-83-63580-39-1
Kup teraz w e-sklepie.

Marszałek_i_hetman_Sobieski_okładka.JPG

Jan Sobieski to postać tak barwna i ważna dla historii Polski, że jego biografią można by obdzielić kilka osób i żadna z nich pewnie nie wiodłaby nudnego żywota. Dla historyków to wyzwanie – jak pisać o bohaterze, o którym ciągle nie dość wiemy, a o którym tyle chciałoby się powiedzieć? Przedstawiamy dziesięć lat z życia Jana Sobieskiego, które poprzedziły objęcie przezeń tronu polskiego (1665–1674). Wtedy zdolny dowódca z drugiego planu wysunął się na pierwsze miejsce w państwie jako wódz i polityk. Na obu polach zanotował i porażki, i zwycięstwa, kończąc grę o tron mocnym akordem. Dla Jana Sobieskiego był to czas wzrostu, a dla Rzeczypospolitej okres zamętu, z którego wyszła obronną ręką, m.in. dzięki naszemu bohaterowi.

Marszałek i hetman koronny Jan Sobieski, pod red. Dariusza Milewskiego, Warszawa 2014, 390 s., ISBN 978-83-63580-36-0.
Kup teraz w e-sklepie.

Marchlewski_Mennonici__okładka.JPG

Mennonici, zwani inaczej olędrami, przybyli do Rzeczypospolitej w końcu XVI w. i osiedli w Dolinie Dolnej Wisły. Sprowadzono ich z Niderlandów, bo jak nikt inny potrafili kolonizować tereny zalewowe, uprawiać ziemię i hodować zwierzęta w trudnych warunkach. Od miejscowych zdecydowanie odróżniali się sposobem życia. Ich ubiór, pieśni, kształt i wystrój domów były wyjątkowe nawet w ówczesnej wielokulturowej Rzeczypospolitej. Nie inaczej rzecz się miała z ich kuchnią: prostą, chłopską, bazującą na lokalnych produktach i posiadającą znamiona wielu kultur – w tym polskiej. Liczne przepisy na potrawy typowe dla kuchni mennonitów zebrane w książce w ciekawy sposób przedstawiają źródła i migracje tradycji kulinarnej zakorzenionej w XVI w. na podmokłych terenach Rzeczypospolitej.

Wojciech Marchlewski, Mennonici. Życie codzienne od kuchni, Warszawa 2014, s. 116, ISBN 978-83-63580-37-7.
Kup teraz w e-sklepie. 

okladka_jakub_sito_warsztaty_rzezbiarskie_warszawy.JPG

Warszawa okresu późnego baroku i rokoka była jednym z największych w Europie Środkowej ośrodków rzeźbiarskich. Autor prezentuje trzy znakomite warsztaty – Bartłomieja Michała Bernatowicza, Johanna Georga Plerscha i Franza Antona Vogta. Książka omawia nie tylko ich twórczość, decydującą o obrazie barokowej i rokokowej rzeźby warszawskiej, lecz również jej artystyczne źródła, organizację produkcji i przebieg karier. Publikacja jest bogato ilustrowana przeglądem najważniejszych dokonań warsztatów, ich europejskich źródeł inspiracji oraz materiałami archiwalnymi. To pozycja obowiązkowa dla wszystkich historyków sztuki i varsavianistów.

Jakub Sito, Wielkie warsztaty rzeźbiarskie Warszawy doby saskiej. Modele kariery – formacja artystyczna – organizacja produkcji, Warszawa 2013, 410 s., ISBN 978-83-63580-32-2
.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka_szlegejd_kamionka.JPG

Katalog autorstwa Barbary Szelegejd prezentuje jedne z najciekawszych dzieł z kolekcji wilanowskiej, przede wszystkim największy w Polsce zespół kamionki Johanna Friedricha Böttgera, słynnego alchemika Augusta II Mocnego. Autorka omawia również inne wilanowskie przedmioty wykonane z czerwonej i czarnej kamionki oraz ich naśladownictwa, między innymi autorstwa tajemniczego Ignacego Ceyzika. Wyroby z kamionki uważane były za idealne do podawania czekolady, kawy i herbaty, ówczesnych europejskich nowinek kulinarnych. Omówienie ich dziejów czyni wilanowską publikację jeszcze smaczniejszą.

Barbara Szelegejd, Czerwona i czarna kamionka oraz jej naśladownictwa w zbiorach wilanowskich, Warszawa 2013, 428 s., ISBN 978-83-63580-31-5.
Kup teraz w e-sklepie.

Sebastian Gawarecki, Diariusz drogi

Diariusz podróży Marka i Jana Sobieskich po Europie w latach 1646–1648 dokumentuje ważny okres w kształtowaniu się osobowości przyszłego władcy Rzeczypospolitej. Dzieło napisane przez opiekuna młodych podróżników Sebastiana Gawareckiego ma jeszcze dodatkową wartość: pokazując, na co ówcześni polscy podróżnicy zwracali uwagę, pozwala wniknąć w ich sposób pojmowania świata. Zamieszczona w niniejszym wydaniu instrukcja troskliwego ojca – Jakuba Sobieskiego – jest z kolei dokumentem ważnym dla dziejów wychowania w Polsce. Warto udać się śladami Sobieskich w podróż w czasie, by przenieść się do Europy sprzed 350 lat.

Sebastian Gawarecki, Diariusz drogi. Podróż Jana i Marka Sobieskich po Europie, opracowanie i wstęp: Marek Kunicki-Goldfinger, Warszawa 2013, s. 323, ISBN 978-83-63580-27-8.
Kup teraz w e-sklepie.

gucin_gaj_sypczyk_okladka.JPG

Mało kto słyszał o gaju w Gucinie. Niewielu warszawiaków potrafi znaleźć go na mapie. Był to niezwykły park, w którym drzewa miały wartość równie symboliczną jak sarkofag, obelisk czy inne monumenty, a udział w jego tworzeniu był manifestacją uczuć patriotycznych. Historia gaju w Gucinie, początkowo założenia dworsko-parkowego, a później parku pomnika oraz jego losy powojenne zostały omówione w tak pełny sposób po raz pierwszy. Omówieniu towarzyszą plany, historyczne mapy i zdjęcia archiwalne, część fotografii publikowana jest po raz pierwszy. Mamy nadzieję, że dzięki tej publikacji gaj poświęcony dwóm wybitnym patriotom, braciom Ignacemu i Stanisławowi Kostce Potockim znów zyska należne sobie zainteresowanie.

Piotr Sypczuk, Gaj w Gucinie. Wymowa ideowa parku – pomnika i walka o jego restytucję, Warszawa 2013, ISBN 978 – 8360-959275.

Kup teraz w e-sklepie.

ksiega_szafarska_okladka.jpg

Półroczne menu króla Jana III, jego rodziny, dworzan i gości składa się z produktów wydawanych codziennie na stoły poszczególnych osób na obiad i wieczerzę. Lektura tych zestawień układa się w pasjonującą opowieść o codziennym życiu zwycięzcy spod Wiednia i jego otoczenia. Dowiadujemy się z niej o miejscach spożywania posiłków, najważniejszych królewskich gościach, a przede wszystkim o tym, co i kiedy jadano na dworze Jana Sobieskiego. W kontekście dotychczasowej wiedzy o staropolskim jedzeniu i wypowiedzi samego króla o kuchni, kucharzach i jego ulubionych smakołykach otrzymujemy interesujący, barwny obraz dawnej kultury kulinarnej.

Księga szafarska dworu Jana III Sobieskiego 1695-1696, oprac. Jarosław Dumanowski, Maciej Próba i Łukasz Truściński, Warszawa 2013, s. 213, ISBN 978-83-63580-26-1.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Radoslaw Grzeskowiak Amor curiosus.jpg

Wraz z twórcami z epok dawnych autor odkrywa uroki kobiecych piersi, zagląda pod odzież kąsanych przez pchły dziewcząt, interesuje się losem piesków pokojowych w buduarach, uczestniczy w pokazie anatomii, staje przed drzwiami sypialni kochanki i wsłuchuje się w staropolskie serenady. Zbierając swe studia z pogranicza historii kultury i literatury, Radosław Grześkowiak wyszperał z kart manuskryptów wiele mało znanych utworów, które wzbogacają narrację. Pasja poznawcza, odkrywczość i talent interpretacyjny to z pewnością walory widoczne w tej książce, gdonej polecenia zainteresowanym zarówno literackimi kuriozami, jak i w ogóle dawną kulturą.

Radosław Grześkowiak: Amor curiosus. Studia o osobliwych tematach dawnej poezji erotycznej, Warszawa 2013, s. 359, ISBN 978-83-63580-25-4.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Gaspard de Tende Relacja historyczna o Polsce.jpg

„Duch tego narodu został tam tak celnie oddany, że nawet zdaniem samych Polaków nie można ich odmalować bardziej naturalnymi kolorami”. To zdanie francuskiego znawcy dziejów powszechnych o dziele de Tande’a można uznać za najlepszą zachętę do przeczytania książki. Wnikliwość i celność opisów staropolskiego świata sprawiają, że to źródło jest bardzo wartościowe dla specjalistów, a ciekawe dla wszystkich zainteresowanych przeszłością. Przy lekturze co jaskrawszych opisów warto pamiętać, jak duży wpływ miała Relacja na kształtowanie się zachodnioeuropejskich stereotypów o Rzeczpospolitej i jej mieszkańcach.

Gaspard de Tende: Relacja historyczna o Polsce, tłumaczenie i redakcja naukowa: Tomasz Falkowski, Warszawa 2013, s. 299, ISBN 978-83-63580-24-7.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Michal Czerenkiewicz Belgijska Sarmacja.jpg

Wczesnonowożytna pasja coraz bardziej gruntownego poznawania kultury klasycznej w jej literackiej formule bonae litterae stanowiła rdzeń motywacji humanistycznie uformowanych Polaków, Litwinów i Rusinów zmierzających ku niderlandzkim uniwersytetom najpierw w Lowanium, potem w Lejdzie i kolegiom akademickim w Antwerpii, Douai, Bredzie, w Utrechcie czy w Groningen. Obraz starożytności greckiej i rzymskiej, który miał stanowić źródło wzorców dla odrodzenia konkretnych kultur narodowych w Europie, był w znacznym stopniu dziełem niderlandzkich intelektualistów takich jak: Erazm z Rotterdamu, Justus Lipsjus, Ericius Puteanus i Hugo Grotius.

Michał Czerenkiewicz, Belgijska Sarmacja, staropolska Belgia, Muzeum Pałac w Wilanowie, Warszawa 2013, ISBN 978-83-63580-23-0.
Kup teraz w e-sklepie.

okladka Roman Krzywy Wedrowki z Mnemozyne.jpg

W wiekach XVI i XVII umiejętność budowania wypowiedzi zdobywano dzięki wykształceniu retorycznemu i treningowi pamięci, personifikowanej w mitologii greckiej przez matkę Muz – Mnemozyne. Roman Krzywy odkrywa bogactwo retorycznych strategii wykorzystywanych przez ówczesnych podróżników do opisu różnych typów przestrzeni, miejsc naturalnych i obiektów. Rozmaite literackie relacje z epoki – głównie wspomnienia z podróży, jak również opowieści o cudzych podróżach – przedstawione są na tle dominującej w danym czasie estetyki i w szerszym kontekście społecznym. Studia uzupełnia rozdział poświęcony wędrówkom edukacyjnym. 

Roman Krzywy, Wędrówki z Mnemozyne. Studia o topice dawnego podróżopisarstwa, Warszawa 2013, s. 314, ISBN 978-83-63580-22-3.
Kup teraz w e-sklepie.

Historia Polski Bernarda O'Connora_okładka.jpg

Bernard O’Connor to postać intrygująca – irlandzki katolik, który przeszedł na anglikanizm, osobisty lekarz króla Jana III, zapalony przyrodnik i wnikliwy historyk. Chociaż przebywał w Polsce zaledwie kilka miesięcy, dzięki intuicji, zmysłowi obserwacji i darowi słowa zdołał ją opisać tak, jak żaden inny gość z Wysp Brytyjskich aż do Normana Daviesa. Spoglądał na Rzeczpospolitą chłodnym okiem medyka: dostrzegał wszystkie jej bolączki i cnoty. Zgromadzone źródła i książki potrafił wykorzystać z wprawą niemal równą dzisiejszym uczonym. Dzięki temu powstała jedna z najlepszych relacji o Polsce, jakie wyszły spod piór cudzoziemców w XVII w.

Bernard O’Connor, Historia Polski. Opracowanie naukowe i wstęp: dr hab. Paweł Hanczewski. Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 680, 80 il., ISBN 978-83-60959-79-4.
Pełna, bezpłatna wersja elektroniczna dostępna tutaj.

Dupont_okladka_mala.jpg

Filip Dupont  był jednym z najwierniejszych towarzyszy bojów Jana Sobieskiego. Był z nim pod Chocimiem, Lwowem, Żórawnem, Wiedniem i wraz z wielkim wodzem przeżywał radość zwycięstw, do których walnie przyczyniły się jego umiejętności artyleryjskie. I również dlatego pamiętniki Duponta są tak fascynujące: widać, że pisał je zawołany żołnierz, który nie tylko lont umiał trzymać w ręku – pióro też.  Zaś król cenił go tak wysoko, że to właśnie jemu powierzył list z wiadomością o wiedeńskiej wiktorii, napisany w tureckim namiocie tuż po bitwie i zaadresowany do ukochanej żony.

Philippe Dupont, Pamiętniki historyi życia i czynów Jana III Sobieskiego, wstęp i opracowanie naukowe: dr Dariusz Milewski, Muzeum Pałac w Wilanowie 2011, s. 344, 78 il., ISBN 978-83-60959-26-8.
Kup teraz w e-sklepie.

Festa i muzyka na dworze Marii Kazimiery w Rzymie_okładka.jpg

Królowa Maria Kazimiera Sobieska była osobą niezwykłą; obdarzona nie tylko wybitną urodą, ale też nieprzeciętnym umysłem, miała ogromne ambicje polityczne i należała do grona sawantek. Doktor Aneta Markuszewska przedstawia jeszcze inne oblicze Marysieńki – wybitnej koneserki muzyki i mecenaski, która już jako królowa wdowa realizowała swoje estetyczne ambicje, rezydując w Rzymie (1699–1714). Wspierana przez syna Aleksandra Sobieskiego stworzyła w Palazzo Zucchari jeden z najważniejszych wówczas – nie tylko w Wiecznym Mieście, ale też w całej Italii – teatrów operowych.

Aneta Markuszewska, Festa i muzyka na dworze Marii Kazimiery w Rzymie, Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 400, 70 il., ISBN 978-83-60959-83-1.
Kup teraz w e-sklepie.

Sekrety kuchmistrzowskie  okladka min.jpg

To smaczny wybór przepisów z pierwszej polskiej książki kucharskiej, Compendium ferculorum Stanisława Czernieckiego z 1682 roku, które – praktycznie każdy – może przyrządzić sobie we własnej kuchni. Pomysł prosty, ale ważny, albowiem bez zbroi, mieczy i tłumu neo-rycerzy możemy zrobić u siebie w domu małą rekonstrukcję historyczną, na swojej kuchence gazowej wyczarować staropolskie duchy. Bywa bowiem i tak, że starczy szczypta chęci i pół garści wyobraźni historycznej, aby przenieść się w czasy naszych przodków.

Sekrety kuchmistrzowskie Stanisława Czernieckiego. Przepisy z najstarszej polskiej książki kucharskiej z 1682 roku, Jarosław Dumanowski, Andrzej Pawlas, Jerzy Poznański, Muzeum Pałac w Wilanowie 2013, s. 143, ilustracje graficzne, ISBN 978-83-60959-93-0.
Kup teraz w e-sklepie.

Dziennik podróży_Ulryk Werdum_okładka.jpg

Autor tych zapisków, Niemiec (a może lepiej powiedzieć: Fryz) Ulryk Werdum to postać, w której jak w ludzkim zwierciadle odbijają się mocne, skontrastowane barwy drugiej połowy XVII wieku - czasu, który przyniósł Rzeczypospolitej tyle złych i dobrych przygód.  Za młodu student słynnego Uniwersytetu w Heidelbergu, zakrawający na uczonego w todze i birecie, który – za chlebem – wybrał niepewny los rycerza fortuny, co wąchał proch w miejscach nader odległych od swej zacnej uczelni. Werdum pozostawił nam świetne źródło do dziejów króla Jana, zwłaszcza króla wodza, króla zwycięzcy.

Ulryk Werdum, Dziennik podróży 1670-1672. Dziennik wyprawy polowej 1671. Opracowanie naukowe i wstęp: dr Dariusz Milewski, Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 302, 80 il., ISBN 978-83-60959-75-6.
Kup teraz w e-sklepie.

w_teatrze_zycia.jpg

Od chwili, w której pierwszy grecki autor na pierwszym proscenium wypowiedział pierwsze słowo zza teatralnej maski, teatr stał się wielką metaforą ludzkiego życia. A jeśli cały świat stał się teatrem, to cóż dopiero świat barokowego dworu, regulowany ścisłymi rytuałami, z charakterystyczną dla tej epoki grą konwencji i emocji. W takich właśnie klimatach toczyło się życie Jana Sobieskiego, akt po akcie. Właśnie o tym traktuje ta książka – o dramatach i komediach triumfatora spod Wiednia i pana na Wilanowie. Klio, muza historii, dopisała do tego życia nowe akty; dobrze wiemy, że dopisze więcej.

Barbara Milewska-Waźbińska i Magdalena Górska, W teatrze życia i sławy Jana III Sobieskiego, czyli widowisko wilanowskie, Muzeum Pałac w Wilanowie 2010, s. 160, 80 il., ISBN 978-83-60959-13-08.
Kup teraz w e-sklepie.

Joanna Paprocka-Gajek, Platery warszawskie w latach 1822-1914. Asortyment, odbiorca i obyczaj.

Książka poświęcona produkcji platerów w Warszawie na przestrzeni stulecia, począwszy od powstania pierwszego zakładu platerniczego po wybuch I wojny światowej. Obok omówienia historii większych i mniejszych warszawskich firm platerniczych zamieszczono w niej rysunki wielu niepublikowanych dotąd znaków stosowanych przez wytwórców, które umożliwiają określenie producenta oraz uściślenie datowania wyrobów. W kolejnych, bogato ilustrowanych rozdziałach analizie poddano asortyment platerowanej zastawy stołowej na tle XIX-wiecznych wzorców obyczajowych oraz jej odbiorców.

Joanna Paprocka-Gajek, Platery warszawskie w latach 1822-1914. Asortyment, odbiorca i obyczaj, Muzeum Pałac w Wilanowie 2010; s. 375, 144 fot + CD, ISBN 978-83-60959-37-4.
Kup teraz w e-sklepie.

karolina targosz jan iii sobieski mecenasem.jpg

Karolina Targosz przybliża sylwetkę króla Jana III nie jako wodza i polityka, a od strony jego zainteresowań, aspiracji i poszukiwań intelektualnych, co pozwala zrewidować powszechną opinię o królu Sarmacie. W książce znajdziemy również opis dyscyplin naukowych, które interesowały władcę – od geografii przez filozofię, matematykę, po astronomię, wraz z sylwetkami tworzących w orbicie dworu królewskiego uczonych i opisem ich prac oraz osiągnięć. Drugie wydanie książki zostało wzbogacone o nowe ilustracje oraz aneksy.

Karolina Targosz, Jan III Sobieski mecenasem nauk i uczonych, Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 722, liczne ilustracje, ISBN 9788360959510.
Kup teraz w e-sklepie.

krystyna gutowska dudek portret polski.JPG

Przygotowany z wielką starannością album poświęcony jest portretom. Autorka, Krystyna Gutowska-Dudek, wieloletnia opiekunka zbioru malarstwa w muzeum wilanowskim, kreśli we wstępie historię galerii od czasów, kiedy muzeum zostało otwarte przez Stanisława Kostkę Potockiego (1805). Każdy portret, prezentowany w miniaturze i na całostronicowej reprodukcji, opatrzony jest komentarzem, niekiedy okraszony anegdotą. Jest to nie tylko album poświęcony malarstwu, ale i bogato ilustrowany podręcznik do historii Polski od XVI do XIX wieku.

Krystyna Gutowska-Dudek, Portret Polski. Tradycja i świadomość historyczna, Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 424, liczne ilustracje, ISBN 978-83-60959-11-4.
Kup teraz w e-sklepie.

jakub pokora nie tylko podobizna szkice o portrecie.JPG

W swojej najnowszej publikacji Nie tylko podobizna. Szkice o portrecie profesor Jakub Pokora w sposób barwny i przewrotny zarazem prezentuje czytelnikom odmienne od przyjętego spojrzenie na sztukę portretu. Od arcydzieł światowego malarstwa, po rzeźby nagrobne, profesor Pokora odczytuje treści ideowe zawarte w gestach, akcesoriach, sygnaturach. Z tej pasjonującej lektury czytelnik może dowiedzieć się, jakie znaczenie ma ułożenie dłoni osoby portretowanej, kto w XVI wieku pokazał gest Kozakiewicza, w jaki sposób portretowano kiedyś dzieci oraz wiele więcej.

Jakub Pokora, Nie tylko podobizna. Szkice o portrecie, Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 176, liczne ilustracje, ISBN 978-83-60959-39-8.
Kup teraz w e-sklepie.

gdzie_jest_wydra.jpg

W pałacu w Wilanowie szykuje się wielka uczta: król Jan III obchodzi imieniny. Ale zamiast się cieszyć rozpacza! Jego ulubienica, oswojona wydra, zniknęła bez śladu. Król potrzebuje pomocy w jej odnalezieniu. Czy uda się rozwiązać zagadkę, nim zjadą się imieninowi goście? Fabuła książki jest zainspirowana autentyczną historią słynnej oswojonej wydry znanej z Pamiętników Jana Chryzostoma Paska. Interaktywna opowieść wciąga, bawi i w atrakcyjny sposób przekazuje dzieciom wiedzę o rezydencji w Wilanowie, jej mieszkańcach i gościach oraz ich zwyczajach.

Dorota Sidor, Gdzie jest wydra czyli śledztwo w Wilanowie, Warszawa 2012, s. 79, liczne ilustracje Aleksandry i Daniela Mizielińskich, ISBN 978-83-60850-63-3.
Kup teraz w e-sklepie.

Compendium_okładka_drugiewydanie.jpg

Gotowanie może być sztuką, kucharz może być artystą, tak jak był nim Stanisław Czerniecki na dworze Lubomirskich w Wiśniczu. Zbiór jego przepisów wydany w 1682 r. pod tytułem Compendium Ferculorum albo Zebranie Potraw uważany jest za pierwszą polską książkę kucharską. To zaskakujące dzieło traktuje nie tylko o procedurach, w wyniku których powstanie jadalna potrawa. Jest to również książka o tym, jak pobudzać smak i wyobraźnię, jak zaskakiwać biesiadników, czarować ich wyglądem i sposobem wydania potraw.

Stanisław Czerniecki Compendium Ferculorum albo Zebranie Potraw, wydali i opracowali Jarosław Dumanowski i Magdalena Spychaj, z przedmową Stanisława Lubomirskiego, Muzeum Pałac w Wilanowie 2010, s. 240, liczne ilustracje barwne, ISBN 978-83-60959-01-5.
Kup teraz w e-sklepie.

Moda bardzo dobra_okładka_mała.jpg

Spisana ok. 1686 r. Moda bardzo dobra smażenia różnych konfektów to obszerny, szczegółowy i oryginalny rękopiśmienny zbiór przepisów kulinarnych, który można uznać za drugą polską książkę kucharską. Przepisy z Mody bardzo dobrej są dłuższe, bardziej szczegółowe i bardziej atrakcyjne kulinarnie niż skrótowe receptury Czernieckiego. Wiele z nich dotyczy cukiernictwa i wypieku ciast - dziedzin raczej pomijanych przez autora Compendium. Ich lektura pozwala nam odkrywać zapomniany smak kulinarnego baroku i wsłuchać się w rytm kuchennej staropolszczyzny.

Moda bardzo dobra smażenia różnych konfektów i innych słodkości, a także przyrządzania wszelakich potraw..., opracowali Jarosław Dumanowski, Rafał Jankowski, Muzeum Pałac w Wilanowie 2011, s. 274, 54 il. barwne, ISBN 978-83-60959-18-3.
Kup teraz w e-sklepie.

Wielądko_Kucharz doskonały_Muzeum Pałac w Wilanowie.jpg

Książka Wojciecha Wielądki to skrócone i uproszczone tłumaczenie francuskiej Cuisiniere bourgeoise (Kucharki mieszczańskiej). Piszący głównie dla czytelników szlacheckich Wielądko starał się ukryć ten fakt i oryginalny tytuł zastąpił świetnie brzmiącym Kucharzem doskonałym. Nowy tytuł docenił Adam Mickiewicz, który powołał się na to dzieło w Panu Tadeuszu. Pozornie prosty i zrozumiały Kucharz doskonały kryje w sobie wiele tajemnic. Zapraszamy do lektury i śledzenia perypetii Wojciecha Wielądki: chudego literata, który ułożył użyteczną i bardzo popularną książkę kucharską.

Kucharz doskonały (...) Wojciecha Wielądka, wydał i opracował Jarosław Dumanowski przy współudziale Aleksandry Kleśty-Nawrockiej, Muzeum Pałac w Wilanowie 2012, s. 368, 50 il. barwnych, ISBN 978-83-63580-08-7.
Kup teraz w e-sklepie.

drukuj
Podziel się:
Wykop Facebook
Pogoń na elewacji pałacu.jpg

Krótki film o Muzeum (film)

Czego nie wiesz, a co powinieneś wiedzieć o muzeum i ludziach, którzy w nim pracują.

45_zrzut_wlasciciele2.jpg

Właściciele pałacu: Od króla do kustosza (multimedium)

Pałac w Wilanowie, piękne ogrody i budowle w parku, a także zgromadzone tu dzieła sztuki są zapisem historii. To miejsce …

44_logo_wilanow_tarcza.jpg

O Pasażu Wiedzy Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (artykuł)

W Pasażu Wiedzy publikujemy artykuły na temat historii i kultury staropolskiej, oparte na badaniach naukowych. Pasaż Wiedzy jest wiarygodnym źródłem, z którego wyłania się obraz Rzeczypospolitej Obojga Narodów na tle nowożytnej Europy.

44_miłość do ksiąg jana iii.jpg

Miłość do ksiąg Jana III Sobieskiego (artykuł, Silva Rerum)

Chwała i sława Jana III Sobieskiego jako wspaniałego wodza i męża stanu nieco przesłoniły inne cechy wielkości, właściwe jego umysłowi …

44_wnetrze kuchni z dwoma kuchcikami_anonimowy miedzioryt wenecki 1643.jpg

Tajemnica pierwszej polskiej książki kucharskiej (artykuł, Silva Rerum)

Za pierwszą polską książkę kucharską powszechnie uważa się wydane w 1682 roku „Compendium ferculorum, czyli zebranie potraw” pióra Stanisława Czernieckiego. …