Puchar
karta katalogowa kolekcji
Rzemiosło artystyczne
Ignacy Julian Ceyzik (1779–ok. 1860)
Polska (Kresy Wschodnie dawnej Rzeczypospolitej) lub Rosja, Syberia
około 1818–lata 50. XIX w.
Glinka naśladująca czarną kamionkę angielską, relief z formy, nakładki, groszkowanie, żłobienie, polerowanie
wys . 12,8 cm, średnica 12,4 cm
Wil.5639
O poszerzeniu zbiorów wilanowskich o kolejne dwa wyroby Ignacego Ceyzika zadecydował fakt, iż trzy naczynia jego autorstwa zapewne były obecne w Wilanowie już od 1832 r., a niezwykła rzadkość jego dzieł podnosi rangę kolekcji, w której się znajdą. Ich wartość nie wiąże się z wytyczaniem przez nie nowych dróg w rozwoju ceramiki, są bowiem wtórne (puchar odwołuje się do powszechnej w 4. ćwierci XVIII w. delikatnej kamionki bazaltowej Josiaha Wedgwooda i jego naśladowców). Stwarzając pozór imitowanego tworzywa dzięki barwie, nie spełnia jednocześnie jego wymogów technologicznych – nie jest wystarczająco twarde i spieczone, by pełnić funkcje użytkowe właściwe swemu wzorcowi. Skład materiału i szczegóły produkcji stanowią zagadkę, podobnie jak sam utalentowany twórca, którego niespokojne życie i uleganie pokusom łamania prawa zaowocowało dożywotnią rozłąką z ojczyzną.
Za fałszerstwa pieniędzy zesłano go na Syberię, gdzie mimo zmiennych kolei losu dał się poznać jako uzdolniony artysta wykonujący charakterystycznie zdobione główki fajek i naczynia, a także płaskorzeźbione plakiety i figurki. Zestawione na powierzchni wyrobów motywy reliefowe często w sposób symboliczny stanowią interpretację jego własnych burzliwych dziejów, co zjednywało mu opinię niesłusznie skazanego. Z pewnością przysłużyło się to do traktowania jego prac jako pamiątek, nabywanych z pobudek patriotycznych przez podróżników czy wracających do kraju zesłańców. Lecz doceniano też ich urodę, czego dowód dają wzmianki w literaturze, jak choćby ta w relacji Antoniego Rollego wydanej w 1884 r.: Fajka z czarnej, polerowanej gliny, o dnie błoniastem; zewnętrze dna tego bardzo przypomina jaszczurową skórę (peau de chagrin), a na tle owem misternem dziesięć umieszczono owadów i płazów, jest tu i mucha, i pszczoła, chrząszcz, wąż zwinięty w kółko, tak zwany robaczek świętojański i t.d., it.d. a wszystko wykonane ze zdumiewającą znajomością nauk przyrodzonych i z subtelnością, zdradzającą talent nie lada.
Barbara Szelegejd
Polecane
![Ceyzik_2](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/18111_article_list/ceyzik_2.jpg)
Czarka z pokrywą i pucharek - Ignacy Julian Ceyzik
Wyróżniające się sposobem wykonania i dekoracją naczynia z czarnej masy ceramicznej są niezwykłą rzadkością. Ich autorem jest Ignacy Ceyzik, obdarzony …
![Czarny1.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/25927_article_list/czarny1.jpg)
Imbryk w kształcie orła, z pokrywką
Wśród kilkudziesięciu znanych form imbryczków z kamionki böttgerowskiej egzemplarz z dziobkiem wykorzystującym motyw szyi i głowy orła, którego szeroko rozłożone …
![kamionka_wystawa_wokol_kawy_herbaty_czekolady.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/25899_article_list/kamionka_wystawa_wokol_kawy_herbaty_czekolady.jpg)
Wystawa „Wokół herbaty, kawy i czekolady”
W dniach 29 kwietnia 2014 r. – 31 grudnia 2015 r. w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie odbyła się wystawa „Wokół herbaty, kawy i czekolady”. Na piętrze pałacu wilanowskiego zaprezentowaliśmy wilanowską kolekcję ceramiki – niezwykle cenne i rzadkie przedmioty z czerwonej i czarnej kamionki. Wystawie towarzyszył starannie opracowany, bogato ilustrowany katalog.