Nie tylko książę Adam Jerzy Czartoryski? Leonardiana – fascynacje kolekcjonerskie w Polsce
![Amorek z gałęzią mirtu, Aurelio Luini, Mediolan, przed 1593](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/38424_in_article/21.jpg)
Na wystawie „Leonardiana w kolekcjach polskich” prezentujemy dzieła pochodzące m.in. z kolekcji najznaczniejszych polskich rodzin książęcych i hrabiowskich: Czartoryskich, Lubomirskich, Potockich, Poniatowskich. Wybitni kolekcjonerzy należący do tych rodzin: hrabia Stanisław Kostka Potocki (1755–1821), książę Konstanty Adam Czartoryski (1773–1860) czy książę Henryk Lubomirski (1777–1850), interesowali się twórczością Leonarda da Vinci i leonardianami, wpisując się w ogólnoeuropejskie fascynacje kolekcjonerskie.
Wiemy, że podobnie jak Hansowi Holbeinowi (zwanemu Młodszym; 1497/8–1543) w XIX w. przypisywano masowo portrety wykazujące cechy holbeinowskiego kręgu, tak kolekcjonerzy i autorzy spisów XIX-wiecznych kolekcji w atrybucjach posługiwali się chętnie imieniem Leonarda da Vinci. O wiele chętniej, niż mieli do tego podstawy, zarówno technologiczne, jak i natury proweniencyjnej. Rosnącą świadomość istoty zjawiska leonardianów daje się jednak zauważyć już na początku XX w. Miały na to wpływ badania niemieckiego historyka sztuki Gustava Friedricha Waagena (1794–1868), który zawęził grupę obrazów przypisywanych wcześniej Leonardowi, reatrybuując je Bernardino Luiniemu (ok. 1480–1532)[1].
[1] W 1900 r. sir Charles Robinson przypisywał Luiniemu słynny obraz Zbawcy Świata (sprzedany na aukcji Christie’s w 2017 r. za zawrotną sumę).
Polecane
![C47880 Salvator Mundi WWW.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/36475_article_list/c47880_salvator_mundi_www.jpg)
Tajemniczy wizerunek „Chrystusa Zbawiciela” (Salvator Mundi) z kolekcji Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
W historycznej kolekcji wilanowskiej tworzonej przez kolejnych właścicieli pałacu znalazł się tajemniczy wizerunek Chrystusa Zbawiciela (Salvator Mundi), którego wartość Stanisław …
![C47880 Salvator Mundi WWW.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/36475_article_list/c47880_salvator_mundi_www.jpg)
„Leonardiana w kolekcjach polskich” | program edukacyjny do wystawy
Zapraszamy na spotkania oraz warsztaty, które odkryją przed Wami tajniki historii sztuki. Opowiadamy o zaginionych obrazach, intrygujących wynalazkach i mistrzu Leonardzie, którego sława, mimo upływu wieków, wciąż rozpala wyobraźnię!
![Poz. kat. 28 - Św. Katarzyna Aleksandryjska.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/37697_article_list/poz_kat_28_sw_katarzyna_aleksandryjska.jpg)
„Święta Katarzyna Aleksandryjska” Friedricha Theodora Michaela Johna
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie przygotowało wystawę „Leonardiana w kolekcjach polskich”, która jest dostępna dla publiczności do 15 …
![Bernardino Luini (ok. 1480/82 - ok. 1532) – przypisywany, Madonna z Dzieciątkiem, ok. 1515-1520, spoiwo olejne, deska topolowa, 74 cm x 56 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie (nr inw. M.Ob.624 MNW), fot. Krzysztof Wilczyński](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/37769_article_list/madonna_luini.jpg)
„Madonna z Dzieciątkiem” Bernardina Luiniego
Obraz „Madonna z Dzieciątkiem” przypisywany Bernardinowi Luiniemu pochodzi z historycznej kolekcji księcia Konstantego Adama Czartoryskiego (1774–1860) z pałacu w Weinhaus …
![Poz. kat. 38 - Modestia et Vanitas, Giovanni Volpato (173233-1803), według Bernardina Luiniego, Modestia et Vanitas, wyd. Rzym, 1773, miedzioryt, akwaforta, papier czerpany, montaż królewski, 216 mm x 238 mm, 715 mm x.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/37771_article_list/poz_kat_38_modestia_et_vanitas_giovanni_volpato_173233_1803_wedlug_bernardina_luiniego_modestia_et_vanitas_wyd_rzym_1773_miedzioryt_akwaforta_papier_czerpany_montaz_krolewski_216_mm_x_238_mm_715_mm_x.jpg)
„Modestia et Vanitas” Giovanniego Volpato wg Bernardina Luiniego
Przedstawienie znane pod różnymi tytułami: „Skromność i Próżność” (łac. Modestia et Vanitas), „Święta Marta i święta Maria Magdalena”, „Nawrócenie świętej …
![44_sekrety_male.jpg](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/1888_article_list/44_sekrety_male.jpg)
Sekrety dwóch amorków: zapomniane leonardiana w zbiorach wilanowskich. Problematyka konserwatorska
W kolekcji Muzeum Pałacu w Wilanowie są dwa tajemnicze obrazy: „Putto z łukiem” i „Putto wsparte na gałęzi”. Zawsze traktowano je jako parę, ale sens tych przedstawień nie był jasny. Dopiero prace konserwatorskie przeprowadzone w latach 2003-2006 dostarczyły sensacyjnych materiałów porównawczych, dzięki którym odczytano ikonografię obu niezwykłych obrazów.
![Il. 1-2 Archiwum Narodowe w Krakowie, Archiwum Potockich z Krzeszowic, sygn. AKPot. 2851. Fragment serii opisów „Obrazów Galleryi Willanowskiey” dotyczący obrazu Zbawiciel trzymający w ręku Kulę Ziemską, s. 69-70, rkps.](https://www.wilanow-palac.pl/image.php/38066_article_list/29_635_2851_s_69.jpg)
Portrety Joanny Aragońskiej a wilanowski „Salvator Mundi”
Prezentowany na wystawie Leonardiana w kolekcjach polskich obraz Zbawca Świata (Salvator Mundi; nr inw. Wil.1016) był dawniej kojarzony poprzez formalne …