Petycja w sprawie ustanowienia roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego

Na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach zwracamy się do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o podjęcie uchwały ustanawiającej rok 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego.

Postulat ten związany jest z przypadającą w 2029 roku 400. rocznicą urodzin polskiego monarchy.

Zwracamy się jednocześnie do Komisji do Spraw Petycji o rozważenie, w ramach kompetencji przewidzianych w Regulaminie Sejmu, podjęcia inicjatywy uchwałodawczej zmierzającej do ustanowienia roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego.

UZASADNIENIE

Rok 2029, przypadający w 400. rocznicę urodzin Jana III Sobieskiego, stanowi szczególną i naturalną okazję do podjęcia ogólnopolskich działań poświęconych postaci monarchy, jego epoce oraz dziedzictwu Rzeczypospolitej XVII wieku.

Ustanowienie roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego nadałoby obchodom tej rocznicy odpowiednią rangę państwową, a zarazem stworzyłoby przestrzeń do szerokiej współpracy instytucji kultury, nauki i edukacji, samorządów oraz organizacji społecznych.

Jan III Sobieski należy do grona najwybitniejszych i najbardziej rozpoznawalnych postaci w dziejach Rzeczypospolitej. Jako monarcha, dowódca wojskowy i polityk odegrał istotną rolę w historii państwa polsko-litewskiego. Jego zwycięstwo pod Chocimiem w 1673 roku oraz udział w odsieczy wiedeńskiej w 1683 roku zajmują trwałe miejsce w historii Polski i Europy.

Znaczenie Jana III Sobieskiego nie ogranicza się jednak do działalności wojskowej. Był również politykiem, mecenasem sztuki i nauki oraz uczestnikiem życia kulturalnego i politycznego swojej epoki. Dlatego jego postać powinna być przedstawiana w sposób wielowymiarowy - nie tylko jako zwycięski wódz, lecz także jako monarcha, polityk i mecenas kultury.

Dziedzictwo Jana III Sobieskiego stanowi ważną część polskiego dziedzictwa historycznego i kulturowego, a zarazem pozostaje częścią historii Europy. Szczególnym miejscem związanym z jego życiem, rodziną, działalnością i mecenatem artystycznym jest Wilanów. Historia jego panowania wykracza jednak poza dzieje jednej rezydencji czy regionu i stanowi część dziedzictwa całej Rzeczypospolitej.

Z tego względu obchody 400. rocznicy urodzin monarchy powinny mieć charakter ogólnopolski i otwarty, umożliwiający udział różnorodnych instytucji i środowisk.

Ustanowienie Roku Jana III Sobieskiego może stanowić istotny impuls dla edukacji historycznej, badań naukowych i działalności kulturalnej. Rocznica może stać się okazją do realizacji programów edukacyjnych, wystaw, konferencji, seminariów, wykładów, publikacji, projektów badawczych oraz wydarzeń artystycznych popularyzujących wiedzę o historii Rzeczypospolitej i Europy XVII wieku.

Szczególne znaczenie może mieć zaangażowanie dzieci i młodzieży oraz tworzenie przedsięwzięć, które w sposób odpowiadający współczesnym metodom edukacji będą rozwijać zainteresowanie historią i dziedzictwem kulturowym.

Inicjatywa ustanowienia roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego zrodziła się w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie - miejscu szczególnie związanym z osobą monarchy i jego dziedzictwem. Muzeum od pokoleń zachowuje, bada i popularyzuje pamięć o Janie III Sobieskim, jego rodzinie, rezydencji oraz epoce.

Intencją inicjatora nie jest jednak ograniczenie obchodów do jednej instytucji. Celem jest stworzenie impulsu do przygotowania ogólnopolskiego programu przedsięwzięć, w który mogłyby włączyć się muzea, instytucje kultury, szkoły, uczelnie, samorządy, organizacje społeczne oraz inne podmioty zainteresowane dziedzictwem Rzeczypospolitej.

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie deklaruje gotowość do udziału w przygotowaniu i realizacji programu obchodów oraz do współpracy z instytucjami i środowiskami zainteresowanymi wspólnym upamiętnieniem 400. rocznicy urodzin monarchy.

Przedmiot niniejszej petycji dotyczy interesu publicznego. Ustanowienie roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego może służyć w szczególności:

  1. upowszechnianiu wiedzy o historii Rzeczypospolitej;
  2. ochronie i popularyzacji dziedzictwa kulturowego;
  3. rozwijaniu edukacji historycznej;
  4. wspieraniu działalności naukowej i kulturalnej;
  5. wzmacnianiu zainteresowania historią wśród młodego pokolenia;
  6. popularyzacji polskiego dziedzictwa w wymiarze europejskim;
  7. tworzeniu przestrzeni do międzypokoleniowej rozmowy o historii i jej znaczeniu dla współczesności.

Rok Jana III Sobieskiego powinien być postrzegany nie tylko jako forma upamiętnienia wybitnej postaci historycznej, lecz także jako impuls do poznawania, badania i wspólnego odkrywania dziedzictwa Rzeczypospolitej. Ustanowienie Jana III Sobieskiego patronem roku 2029 może mieć szczególną wartość jako inicjatywa o charakterze państwowym, obywatelskim i wspólnotowym. Przedmiot petycji mieści się w zakresie działania Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z Regulaminem Sejmu petycję skierowaną do Sejmu Marszałek Sejmu kieruje do Komisji do Spraw Petycji w celu jej rozpatrzenia. Regulamin przewiduje również możliwość załatwienia petycji poprzez wniesienie przez Komisję projektu uchwały.

W związku z powyższym zwracamy się o rozpatrzenie niniejszej petycji oraz - w przypadku uznania zasadności przedstawionego postulatu - o podjęcie działań zmierzających do ustanowienia roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego, z pozostawieniem Komisji wyboru właściwego trybu i formy realizacji postulatu zgodnie z Regulaminem Sejmu.

Wnosimy o:

  1. podjęcie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwały ustanawiającej rok 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego;
  2. rozpatrzenie niniejszej petycji przez Komisję do Spraw Petycji;
  3. rozważenie przez Komisję wniesienia projektu uchwały Sejmu w sprawie ustanowienia roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego.

Rok 2029, przypadający w 400. rocznicę urodzin Jana III Sobieskiego, stanowi wyjątkową okazję do przypomnienia jego postaci i dziedzictwa oraz nadania tej rocznicy odpowiedniej rangi w życiu publicznym, kulturalnym, naukowym i edukacyjnym.

Mając na uwadze znaczenie tej rocznicy oraz szczególne miejsce Jana III Sobieskiego w historii Rzeczypospolitej i Europy, zwracamy się do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o ustanowienie roku 2029 Rokiem Jana III Sobieskiego.

Piotr Górajec, p.o. Dyrektora Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

data publikacji: 10.09.2026