Gdyby mogli opowiedzieć o sobie sami, ich historie z pewnością zaskoczyłyby niejednego gościa. To właśnie Potoccy – Stanisław Kostka i Aleksandra oraz Aleksandra Augustowa – sprawili, że wilanowska rezydencja stała się jednym z pierwszych muzeów dostępnych dla publiczności i przetrwała burzliwy XIX wiek. Byli ludźmi pełnymi pasji, odważnych pomysłów i niebanalnych zainteresowań. Cenili sztukę, naukę i przyrodę, a ich codzienność nierzadko odbiegała od utartych konwenansów.
6 sierpnia zapraszamy do pałacu i ogrodów na wyjątkowe spotkania z rodziną Potockich i ich otoczeniem. Podczas spacerów, opowieści i historycznych inscenizacji odkryjcie ich niezwykłe charaktery, poznajcie fascynujące anegdoty z życia właścicieli Wilanowa i przekonajcie się, jak wiele z ich wizji przetrwało do dziś.
W PAŁACU W GODZ. 11–16.00 SPOTKASZ TE POSTACIE:
Apartamenty księżnej Lubomirskiej – Błękitna markiza się gotuje: Izabela Lubomirska wraz z panną służebną
Błękitna markiza to dama, której żywiołem są dworskie intrygi, błyskotliwe rozmowy i wyrafinowane gry salonowe. Zawsze otoczona ludźmi, zachwyca elegancją i dbałością o urodę, a przy tym potrafi zaskoczyć ciętym dowcipem i przenikliwym spojrzeniem. Kocha sztukę, piękne wnętrza, zapachy i życie towarzyskie, dlatego najłatwiej znaleźć ją tam, gdzie splatają się polityka, kultura i najnowsze plotki z arystokratycznego świata.
Towarzysząca marszałkowej panna służebna widzi jeszcze więcej niż jej chlebodawczyni. Dzięki niej możecie poznać zupełnie inną stronę historii opowiadanych przez Izabelę Lubomirską. Będzie też przewodniczką naszych gości po świecie zapachów przełomu XVIII i XIX wieku.
Salon księżnej Lubomirskiej – czas na koncert: klawesynistka i skrzypaczka
Nieodzowną częścią spędzania czasu było słuchanie muzyki, a koncerty salonowe stanowiły centrum życia kulturalnego i towarzyskiego.
Arystokracja nie tylko finansowała muzyków, ale nierzadko sama brała czynny udział w występach, grając na instrumentach takich jak klawesyn, lutnia, viola da gamba czy śpiewając. Warto nie tylko posłuchać, ale tez przyjrzeć się samemu instrumentowi – klawesynowi, który zanim został wyparty przez fortepian, był niezwykle popularny, a wiele utworów, do początków XIX wieku było pisanych tak, żeby można było je wykonywać na obu instrumentach.
Sala Biała – zupka nic, czyli jak się zachować przy stole: Aleksandra Augustowa Potocka
Mimo iż bywa surowa, też chętnie udzieli wskazówek dotyczących zachowania przy stole. Widok samowara ją rozczula, przenosi w czasy dzieciństwa i słodkich herbatek, przygotowywanych przez Fiodora. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, a nieśmiała dziewczynka wyrosła na ekscentryczną damę o wielkim sercu.
Kredensarz
Herbatka u Potockich? A może wykwintny obiad? Tylko do czego służą wszystkie te sztućce? To ci dopiero ambaras! W razie kłopotów pytajcie o radę kredensarza. Poznacie go po stroju i nienagannych manierach. Jego buntowniczy charakter sprawia, że interesuje się sprawami socjalnymi służby. Dowiecie się od niego o zarobkach i życiu ludzi, którzy dbali by srebro zawsze błyszczało. Chętni mogą nauczyć się, jak złożyć serwetę w elegancki sposób.
Galeria Północna – Cunctis patet ingressus: Stanisław Kostka Potocki
Gdzie kończy się zbieractwo a zaczyna kolekcjonerstwo? Co warto kolekcjonować? Jak uporządkować ogromny zbiór obrazów, rzeźb, mebli, przedmiotów rzemiosła artystycznego? Stanisław Kostka zaprasza wszystkich do swojego muzeum. Chętnie objaśni idee, które mu przyświecały, i skorzysta z pomocy przy porządkowaniu zbiorów. Zaproponujcie Stanisławowi Kostce swój system organizacji kolekcji, na pewno doceni Wasze starania!
Galeria Obrazów Muzeum Zwana – czyli jak połączyć przyjemne z pożytecznym:
Aleksandra Potocka
Podróże są przyjemne, podróże kształcą. Po powrocie miło je wspomnieć patrząc na pamiątki. Jakie pamiątki z podróży przywoziła Aleksandra i jej mąż, Stanisław Kostka Potocki, dowiecie się od niej samej. Może opowie też o przygodach, jakie ją spotkały podczas wojaży.
Anetka Tyszkiewiczówna
To prawda, że Anetka nie przepada za swoją teściową. Prawdą jest też to, że uwielbia wszystko, co wiąże się ze sztuka i tylko dzięki temu zniesie obecność świekry w pokoju obok. Anetka sama maluje i projektuje! Ostatnią jej obsesją są dekoracje pietra dura. Pomóż jej zaplanować rajski ogród z kolorowych kamieni i wysłuchaj ploteczek z epoki napoleońskiej!
POSTACIE, KTÓRE SPOTKASZ W PARKU:
Praczka
Nie każdy potrafi prać koronki. Do tego trzeba wiedzy i wyczucia. Pranie codziennych ubrań wymagało z kolei dużo krzepy. Spróbujcie swoich sił w praniu na tarze, dowiedzcie się, co można uprać, a co lepiej… przewietrzyć. Naszej praczce przydałaby się też pomoc w noszeniu ciężkich wiader z wodą.
Geograf
Umiejętność odkrywania i opisywania świata to przymioty, które najtrafniej określają geografa z dawnych czasów. Do tej dziedziny należeli zarówno kartografowie rysujący świat na mapach, przyrodnicy prezentujący naturę w przestrzeni, a także humaniści opisujący społeczeństwa w różnych krainach. Opinią dobrego geografa cieszył się m.in. sam król Jan III Sobieski, jako persona wielce ciekawa świata i pierwszy Polak zaproszony do pierwszego międzynarodowego stowarzyszenia geograficznego.
Nasz geograf pokaże przykłady map i rycin krajobrazów z XVII-wiecznej Rzeczypospolitej, a także mapy nieba i inne dokonania Jana Heweliusza. Barwnie przy tym opowie o życiu, podróżach i kampaniach wojennych w dawnej Polsce.
Zielarka
Znawczyni ziół nie będzie tak łatwo spotkać, gdyż subtelnie wtapia się ona w krajobraz parku, przemykając między ogrodami i kwietnymi łąkami w poszukiwaniu pożytecznych roślin dla Taboru Królewskiego. Ci, którym dopisze to szczęście, będą mogli dowiedzieć się wielu ciekawych i do dziś wartościowych rzeczy, ponieważ ziołolecznictwo to wiedza ponadczasowa. Zielarka wyjaśni różnice między florą dobroczynną a trującą oraz opowie o najlepszych sposobach poszukiwania skarbów natury, a także ich hodowania. Dla trapionego różnymi ranami i chorobami wojska praktyczna medycyna naturalna była bezcenna. A może dla kogoś będzie potrzebny lubczyk?
Farbiarka
Farbierstwo to nie tylko rzemiosło barwienia włókien, ale też sztuka, którą początkowo zajmowali się głównie mistrzowie z Francji i Włoch. Żupany, mundury wojskowe i inne stroje były bardzo kolorowe. W 2. poł. XVIII w. przestały obowiązywać przepisy zezwalające tylko poszczególnym stanom na noszenie danej barwy. Sprawę koloru zaczęła określać moda. Jak przygotowywano tkaniny do farbowania? Głównym źródłem historycznych barwników były rośliny, ale pozyskiwano je też z owadów, porostów i skorupiaków. Czy znacie indygo, koszenile?
Bartnik
Dawny pszczelarz opowie o tajnikach tworzenia barci i hodowli pszczół na drzewach. Jakimi zdolnościami musiał się wykazać bartnik, aby pozyskać miód? Z jakimi przeciwnościami natury się zmagał i jakie korzyści czerpał, ujarzmiając pszczeli rój? Bartnicy stanowili wielce szanowaną grupę ludzi. Jakie przywileje i obowiązki mieli? Oprócz poznania odpowiedzi na te pytania, zobaczycie też narzędzia, którymi się posługiwał.
Lichwiarka
Poznajcie rzemiosło mincerskie – bicie monet na rozkaz Jego Królewskiej Mości! Jakie były środki płatnicze w XVII wieku? Co widniało na monetach i jakie były ich nominały? Co można było kupić za szeląga, a co za orta? Zobaczcie podstawowe sprzęty i narzędzia mincerskie. Zajrzyjcie do lichwiarki i posłuchajcie opowieści o sile nabywczej pieniądza i cenach najpopularniejszych produktów. Przybliżymy też historię pieniądza i związanego z nim od starożytności zjawiska lichwy. Opowiemy gawędę Włoskie ręce w polskim skarbie, którą uzupełnią zadania matematyczne dla całych rodzin. Rzucimy światło na dawne gry utratne (hazardowe) i spróbujemy najpopularniejszej z nich Orzeł bierze wszystko, w której główną postacią był Jan III Sobieski, najbogatszy król w historii Polski.
Przyjaciółka Anetki Tyszkiewiczówny
Obowiązkowym elementem kształcenia modnych dam końca XVIII wieku była nauka rysunku. Nie inaczej było z Anetką Tyszkiewiczówną. Przy sztalugach spotkacie jej przyjaciółkę. Jeśli macie chęć porysować lub pomalować, dołączcie do niej. Chętnie udzieli Wam wskazówek i opowie o Anetce. Wybaczcie, jeśli będzie niedyskretna!
Szermierze: Szlachcic i Mistrz Fechtunku
Mówią, że szabla jest przedłużeniem ręki szlachcica. Czy to prawda? Przekonajcie się sami, spotykając mistrza fechtunku który pokaże, jak wyglądała sztuka walki bronią białą. Mistrz fechtunku od lat szkoli młodych szlachciców w sztuce władania bronią. Wie, że cierpliwość, dyscyplina i nieustanne ćwiczenia są równie ważne jak odwaga na polu bitwy.
Chętnie opowie o tajnikach dawnej szermierki, pokaże historyczne techniki walki i zdradzi, jak wyglądał trening. Jeśli zechcecie, sami spróbujecie wykonać kilka prostych ćwiczeń i przekonacie się, że szermierka to nie tylko widowiskowe starcia, ale przede wszystkim sztuka wymagająca skupienia, precyzji i wielu godzin praktyki.
