Miejsce przy królewskim stole

W ramach projektu „A Place at the Royal Table” wspólnie i w każdej z rezydencji osobno promujemowaliśmy dziedzictwo kulinarne i podkreślaliśmy związki między europejskimi dworami królewskimi na różne sposoby, m.in. poprzez organizację wystaw i warsztatów oraz programów rekonstrukcji historycznej, wydarzeń plenerowych i seminariów.Inauguracja projektu „A Place at the Royal Table” nastąpiła 15 marca 2018 roku, przy okazji otwarcia wystawy w Schloss Hof w Austrii. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie prezentowało tam obiekt z naszej kolekcji (pojemnik na przyprawy) i wyjaśniało – w formie opowieści – znaczącą rolę przypraw w kuchni staropolskiej:

Smak potraw byłby nudny i przewidywalny, gdyby nie przyprawy. Kuchnia staropolska znana jest ze smaków dziś nieoczywistych, często intrygujących, właśnie dzięki przyprawom, które dawniej kojarzyły się zamożnością i elitami.

Przyprawy wykorzystywane współcześnie w kuchni polskiej nie różnią się tak bardzo od tych lubianych przez staropolskich magnatów. Królują oczywiście sól i pieprz, jako te najbardziej podstawowe i dostępne w każdej domowej kuchni, ale w użyciu są też zioła rosnące w pobliżu: mięta, majeranek, lubczyk czy koper. Bardzo ceniony jako przyprawa jest chrzan, zwłaszcza w okolicach Wielkanocy, a także owoce – suszone żurawiny, morwy, głóg i śliwki, nadające potrawom słodko-kwaśny smak. Mamy też dostęp do przypraw z całego świata, które nie są już symbolami luksusu.

Polska kuchnia nabrała cech kuchni międzynarodowej, a Polacy jedzą potrawy wywodzące się znad Morza Śródziemnego, Azji oraz Ameryki. Jednak coraz częściej wraca się do korzeni, do tego, co lokalne i sezonowe, i związane z tradycją zapisaną na kartach siedemnastowiecznych kompendiów kulinarnych z dawnej Rzeczypospolitej.

23 czerwca w 18 rezydencjach królewskich biorących udział w projekcie „A Place at the Royal Table” odbyło się wydarzenie plenerowe poświęcone kuchni europejskich dworów. W naszym muzeum spotkaliśmy się na „Śniadaniu u króla”, podczas którego kosztowaliśmy potraw przygotowanych zgodnie ze staropolskimi recepturami i z założeniami dietetyki humoralnej. Po wypełnieniu krótkiego testu można było skorzystać z poczęstunku z jednego z czterech stołów, przygotowanych dla sangwiników, flegmatyków, choleryków i melancholików.19 lipca po raz kolejny spotkaliśmy się na trawie, tym razem na „Podwieczorku u króla”. Wymieniliśmy się ulubionymi przepisami kulinarnymi, a kucharze z wilanowskiego zespołu opowiedzieli o swoich sprawdzonych sposobach na udane gotowanie potraw godnych królewskiego podniebienia. Tego dnia obchodziliśmy też Palace Day – Dzień Pałaców.

5 i 6 października zorganizowaliśmy w pałacu w Wilanowie konferencję naukową z udziałem wybitnych badaczy polskich i europejskich tradycji kulinarnych. Wydaliśmy też dwie książki popularyzujące wiedzę o staropolskich potrawach (wraz z przepisami!) i kulturze stołu.10 grudnia natomiast nasz mistrz – szef kuchni Maciej Nowicki wziął udział w przygotowaniu Kolacji Mistrzów w Wersalu, gdzie gospodarzem był Alan Ducasse. To było uroczyste zwieńczenie projektu realizowanego w sieci ARRE.

Wydarzenie zostało objęte patronatem Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018.