Sobiescy i Stuartowie. Portret królewicza Konstantego Sobieskiego, François de Troy, 1703

olej, płótno, 1703
zbiory prywatne

Portret najmłodszego syna Jana III i Marii Kazimiery namalowany został w 1703 r. przez François de Troy (1645–1730), francuskiego malarza, który w latach 90. XVII w. stał się najważniejszym portrecistą królewskim Burbonów oraz Stuartów. W przeciwieństwie do innych portretów królewiczów, Konstanty nie jest ubrany jak europejski arystokrata, ale w fantazyjnie zinterpretowany przez malarza strój à la polonaise. Polskość tego portretu, wyrażona poprzez ubiór, miała zwracać uwagę Ludwika XIV na ambicje Sobieskich względem tronu polskiego, bowiem w 1703 r. starszy brat Konstantego, Jakub, był kandydatem popieranym przez króla Szwecji, Karola XII. Kluczowe w tym układzie sił europejskich było również poparcie dworu francuskiego dla starań Sobieskich. De Troy wystawił ów portret na salonie paryskim w 1704 r., kiedy doszło do głośnej sprawy skandalicznego uwięzienia Jakuba i Konstantego w Saksonii, przez ich rywala Augusta II. W tym samym czasie rodzina Stuartów przebywała we Francji i rezydowała w Saint-Germain-en-Laye, pozostając w bliskich relacjach z dworem w Wersalu. 

Prezentowany wizerunek zachwyca walorami malarskimi; śmiałą kolorystyką, efektownym oddaniem faktur tkanin oraz swobodną pozą młodego modela.  

De Troy jest również twórcą wspaniałej klasy portretu królewicza Jakuba Sobieskiego, którego oryginał znajduje się w zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu, a kopia – na wystawie w Pałacu Wilanowskim. 

Tekst opracowano w oparciu o publikacje Edwarda Corpa i Piotra Pinińskiego.