Podróż do źródeł smaku

Wraz z Pauliną Nawrocką Olejniczak – dziennikarką i autorką pierwszej w Polsce książki poświęconej wyłącznie polskim kluskom – przygotujemy dania z różnych epok i z rozmaitych surowców. Na stole pojawią się i proste kluski ziemniaczane rodem z chłopskiej kuchni, i wykwintne kluseczki parmezanowe z przedwojennych mieszczańskich stołów. Nie zabraknie też ciekawostek, anegdot i opowieści o tym, dlaczego kluską śląską można by zawojować świat – i skąd się wzięło to całe zamieszanie z nazywaniem leniwych „pierogami”.

Paulina Nawrocka-Olejniczak – dziennikarka specjalizująca się w tematyce kulinarnej, od lat związana z radiem TOK FM, prowadząca i współprowadząca audycje o książkach i jedzeniu. Autorka książki „Kluski. Teoria i praktyka” – pierwszej kompleksowej publikacji poświęconej kluskom w kuchni polskiej.
Twórczyni nagradzanego podcastu „Zabawy jedzeniem” poświęconego kulturze kulinarnej i współprowadząca „Kraków Food Podcast” o krakowskiej gastronomii.
Absolwentka podyplomowych Food studies na Uniwersytecie SWPS, przewodniczka kulinarna. Na Instagramie prowadzi konto @zabawyjedzeniem

Zapraszamy na warsztaty kulinarne dla dorosłych, podczas których przeniesiemy się do 1866 roku. Poznamy fenomen „Marty. Godnej zaufania doradczyni w sztuce kulinarnej…”. Dzieło Minny Hooff, na nowo opracowane i po raz pierwszy przełożone na język polski, stanowiło niegdyś jeden z najpopularniejszych poradników kulinarnych na Pomorzu.
Ta niezwykła książka, która doczekała się aż 22 wydań (ostatnie w 1922 roku), pozwala zajrzeć do kuchni drugiej połowy XIX wieku, zarówno codziennej, jak i odświętnej. Ukazuje realia kulturowe i polityczne epoki. „Marta” przybliża nie tylko kulinarne mody swoich czasów, lecz także specyficzne smaki ziem znajdujących się pod zaborem pruskim, w prowincji Prusy Zachodnie, zamieszkiwanej przez ludność polską i niemiecką.

Czy kuchnia opisana na kartach „Marty” była przestrzenią wzajemnych wpływów kultur? Kim była autorka tego niezwykłego poradnika i dlaczego jej książka odniosła tak ogromny sukces? Co wspólnego z jej wydaniem miał sierociniec dla dziewcząt?
W świat smaków XIX-wiecznej kuchni wprowadzi uczestników dr Marta Sikorska – historyczka, popularyzatorka wiedzy o dawnej kuchni oraz badaczka niemieckojęzycznej literatury kulinarnej.
W części praktycznej będziemy pracować z historycznymi recepturami: spróbujemy odtworzyć smaki znane czytelniczkom „Marty” i wspólnie doświadczyć fenomenu tej praktycznej, mądrej i niezwykle popularnej doradczyni w sztuce kulinarnej i prowadzeniu gospodarstwa domowego.

Nowe wydanie książki „Marta. Godna zaufania doradczyni w sztuce kulinarnej…” opracowane przez dr Annę Mikołajewską, dr Martę Sikorską oraz dr Katarzynę Szczerbowską-Prusevicius zostało uhonorowane główną nagrodą w Konkursie im. Anatola Omelaniuka na najlepszą książkę i czasopismo regionalistyczne 2024.

dr Marta Sikorska – historyczka, badaczka literatury kulinarnej i popularyzatorka wiedzy o dawnej kuchni, związana z Centrum Dziedzictwa Kulinarnego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Autorka książki „Smak i tożsamość. Polska i niemiecka literatura kulinarna w XVII wieku” oraz współautorka opracowania staropolskich receptur kulinarnych w serii Monumenta Poloniae Culinaria (t. 6 i 7). Jej najnowsza publikacja to edycja źródłowa książki Minny Hooff „Marta. Godna zaufania doradczyni w sztuce kulinarnej z 1866 roku”, przygotowana wspólnie z dr Anną Mikołajewską i dr Katarzyną Szczerbowską-Prusevicius z UMK.

Nasze menu wigilijne to relikt dawnej wiedzy, rytuałów i umiejętności. Kuchnia postna przez wieki była jedną z głównych specjalności polskich kucharzy, z której słynęli oni w całej Europie. Jej szczególnym działem była kuchnia wigilijna, czyli wyrafinowane, a zarazem postne potrawy przygotowywane na liczne niegdyś wigilie najważniejszych świąt, gdy oczekiwanie i post miały już w sobie coś uroczystego i odświętnego.

Utrwalonym już zwyczajem chcielibyśmy przypomnieć kilka dawnych potraw wigilijnych, w większości zapomnianych. Należy do nich zupa z siemienia konopi, pamiętana obecnie jedynie regionalnie na Śląsku jako siemieniotka. W dawnej kuchni postnej oraz wśród potraw wigilijnych ważną rolę odgrywał także bardzo ceniony niegdyś jesiotr, który w XX wieku zniknął z naszych rzek, a dziś powraca na stoły jako produkt hodowlany.

Na deser zaś pojawiają się śliżyki — przedmiot westchnień i wspomnień wszystkich wilniuków oraz ich potomków, a także tych wszystkich, którzy kiedykolwiek mieli okazję spróbować tego przysmaku.

Jarosław Dumanowski – historyk, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Specjalizuje się w historii jedzenia i historii kontaktów polsko-francuskich w czasach nowożytnych. Dyrektor Centrum Dziedzictwa Kulinarnego na UMK, pomysłodawca i redaktor serii „Monumenta Poloniae Culinaria” (Polskie Zabytki Kulinarne) wydawanej przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Autor wielu prac dotyczących historii jedzenia i recepcji francuskich wzorów kulinarnych, współpracownik L'Institut Européen d'Histoire et des Cultures de l'Alimentation. Jako visiting professor pracował na uniwersytecie w Bordeaux, Tours i w École des hautes études en sciences sociales w Marsylii. Popularyzator wiedzy o dawnej kuchni, organizator wydarzeń historyczno-kulinarnych, współpracuje z restauratorami, szefami kuchni (jest członkiem Fundacji Klubu Szefów Kuchni), nauczycielami gastronomii, producentami żywności i organizatorami turystyki. Współautor scenariusza, prowadzący i główny konsultant serialu dokumentalnego „Historia kuchni polskiej”, zrealizowanego na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Filmoteki Narodowej - Instytutu Audiowizualnego.