Do zaginionych obrazów z kolekcji wilanowskiej, powstałych według dzieł Luiniego, należy także Madonna z Dzieciątkiem i świętym Janem Chrzcicielem. Według dawnej kustosz wilanowskich zbiorów malarstwa, Ireny Voisé (1922-2003), od połowy XIX w. obraz określano „przeważnie jako dzieło szkoły Leonarda da Vinci lub jego naśladowcy”[5]. Oryginalne dzieło Luiniego uchodzi za zaginione, a zachowane naśladownictwa stanowią być może kopie warsztatowe[6].
Wystawa Leonardiana w kolekcjach polskich w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie nawiązuje do zagadnienia relacji pomiędzy tak zwanym oryginałem dzieła sztuki, a jego replikami i kopiami, nabywanymi do historycznych kolekcji przez znawców i amatorów. Próbując odpowiedzieć na pytanie, dlaczego w przeszłości tak często starano się pozyskiwać kopie słynnych dzieł sztuki, jak również dzieła naśladujące i przetwarzające znane i wykorzystywane wcześniej motywy, dowiadujemy się, którzy artyści byli najwyżej cenieni i jaką tematykę preferowali kolekcjonerzy w danym momencie historycznym[7]. Ogromna fascynacja twórczym geniuszem Leonarda da Vinci to jeden z fenomenów w świecie sztuki, który trwa nieprzerwanie do dzisiaj i nie przestaje zaskakiwać.
[1] Więcej na ten temat zob.: https://www.wilanow-palac.pl/co_laczy_swieta_marie_magdalene_giampietrina_chrystusa_wsrod_doktorow_bernardina_luiniego_i_portret_artemizji_z_kolekcji_hrabiego_franciszka_potockiego.html (dostęp: 19.05.2020).
[2] Więcej na temat źródeł: zob. katalog wystawy: https://www.wilanow-palac.pl/leonardiana_w_kolekcjach_polskich.html (dostęp: 12.05.2020).
[3] W czasie wojny Jan Morawiński został oddelegowany do opieki nad zbiorami wilanowskimi przez dyrektora Muzeum Narodowego w Warszawie Stanisława Lorentza. Zob. W. Kalicki, M. Kuhnke, Sztuka zagrabiona. Uprowadzenie Madonny, Warszawa 2014, s. 116.
[4] https://www.nga.gov/collection/art-object-page.46155.html (dostęp: 10.05.2020).
[5] I. Voisé, Straty wojenne w zbiorach malarstwa w Wilanowie, „Studia Wilanowskie”, T. X, 1984, s. 68, online: https://www.wilanow-palac.pl/straty_wojenne_w_zbiorach_malarstwa_w_wilanowie.html (dostęp: 10.05.2020).
[6] https://www.invaluable.com/auction-lot/bernardino-luini-1481-1482-dumenza-1532-mailand-u-202-c-cf6419bba5 (dostęp: 11.05.2020).
[7] Tak zwane oryginały były najtrudniej osiągalne na rynku antykwarycznym. Często pozostawały prywatną własnością jednej rodziny przez pokolenia i „rozmnażały się” w licznych kopiach.
Mecenas wystawy
