Sobiescy i Stuartowie. Portret Marii Wiktorii de Rohan, La demoiselle de Thorigny, autor nieznany, ok. 1800

papier, pastel, ok. 1800
zbiory prywatne

Karolina (Charlotta), córka Karola Edwarda Stuarta, w latach 1779–1784 pozostawała w nieformalnym związku z Ferdynandem ks. de Rohan (1738–1813), arcybiskupem Cambrai. Owocem ich pożycia była trójka, a prawdopodobnie czwórka dzieci. Najstarszym ich dzieckiem była Maria Wiktoria (Marie Victoire), która – podobnie jak rodzeństwo – wzrastała w ukryciu ze względu na kościelną karierę ojca. Została formalnie przyjęta do rodziny książąt de Rohan przez najstarszego brata ojca, głowę rodu Juliusza Herkulesa księcia de Montbazon. Przy chrzcie stryj Marii Wiktorii, Juliusz Herkules, nadał jej tytuł La demoiselle de Thorigny.

Żona Juliusza Herkulesa była cioteczną siostrą Karola Edwarda Stuarta i córką Marii Karoliny Sobieskiej, starszej siostry Marii Klementyny.

Do wybuchu rewolucji w 1789 r., Maria Wiktoria wychowywana była w Paryżu przez swoją babkę, Clementinę Walkinshaw, matkę Karoliny (Charlotty) Stuart. Ojciec Marii Wiktorii, arcybiskup de Rohan, zaaranżował jej małżeństwo z przedstawicielem zamożnego rodu Nikorowiczów –  lwowskich bankierów książąt Radziwiłłów (Michała „Rybeńko” oraz jego syna Karola „Panie Kochanku”). Radziwiłłowie byli spokrewnieni ze Stuartami poprzez Katarzynę Sobieską, siostrę króla Jana III.  

Ten portret wykonany w technice pastelu ok. 1800 r. przedstawia Marię Wiktorię w wieku dwudziestu jeden lat, gdy przebywała w Niemczech, dokąd uciekła przed rewolucją francuską.

Tekst opracowano w oparciu o publikacje Edwarda Corpa i Piotra Pinińskiego.