Jaskólski Mariusz h. Leszczyc
Jaskólski Mariusz h. Leszczyc - Galeria zdjęć
Jaskólski Mariusz h. Leszczyc - Galeria zdjęć
Jaskólski Mariusz h. Leszczyc (zm. 1683), strażnik koronny, dyplomata, wojewoda podolski. W młodości służył na Ukrainie pod dowództwem hetmana Mikołaja Potockiego. W 1648 r. jako rotmistrz chorągwi kozackiej i strażnik wojskowy uczestniczył w bitwie z powstańcami Bohdana Chmielnickiego pod Korsuniem; razem z hetmanami trafił wówczas do niewoli tatarskiej, z której został wypuszczony po kilku dniach za okupem 300 talarów i wysłany do Polski w celu zgromadzenia okupu za Potockiego.
Walczył pod Beresteczkiem i Białą Cerkwią (1651), brał udział w obronie Kamieńca Podolskiego (1652), w wyprawie do Siedmiogrodu przeciw Chmielnickiemu i hospodarowi mołdawskiemu Bazylemu Lupu, oblężeniu Suczawy i kampanii żwanieckiej (1653). W latach 1654-5 trzykrotnie posłował na Krym, doprowadzając do zawarcia sojuszu zaczepno-obronnego przeciw Kozakom i Moskwie oraz sprowadzając posiłki tatarskie. Przyczynił się do przybycia do Polski chana Mehmeda Gireja na czele ordy, która zmusiła Chmielnickiego do poddania się Janowi Kazimierzowi.
W czasie Potopu szwedzkiego pozostał wierny królowi polskiemu; w 1656 r. po raz kolejny posłował na Krym, sprowadzając przeciw Szwedom sześciotysięczny oddział Tatarów Subhan Ghazi Agi. Uczestniczył w bitwie warszawskiej 28-30 VII 1656 r., walkach pod Strzemeszną (24 VIII) i Kwidzyniem (październik); w lutym 1657 r. wyruszył w poselstwie do Turcji z żądaniem ukarania księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego, który w porozumieniu z Karolem X Gustawem najechał Rzeczpospolitą. W 1659 r. został obrany marszałkiem konfederacji, zawiązanej przez niepłatnych żołnierzy; podczas lipcowej komisji we Lwowie doprowadził do wypłaty wojsku części zasług i zabezpieczenia reszty, dzięki czemu konfederację rozwiązano. W 1660 r. walczył z wojskami rosyjskimi Szeremietiewa pod Lubarem i Cudnowem. W 1663 r. uzyskał nominację na kasztelanię sanocką.
Pod koniec lat sześćdziesiątych związał się z hetmanem Janem Sobieskim i pod jego dowództwem brał udział w bitwie pod Bracławiem (26 VIII 1671). Należał do przeciwników króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, uczestnicząc w konfederacji szczebrzeszyńskiej (1672) i zjeździe malkontentów w Łowiczu (1673), skąd jeździł w poselstwie do konfederatów gołąbskich, przyczyniając się do zawarcia ugody między zwalczającymi się stronnictwami. W listopadzie 1673 r. walczył pod Chocimiem. W 1676 r. został kasztelanem kijowskim, w 1680 r. awansował na województwo czernihowskie, a w 1683 – podolskie. Zmarł wkrótce potem, pod koniec 1683 r. Był żonaty z Zofią z Koniecpolskich, wdową po Gabrielu Stempkowskim.
Polecane artykuły
-
Mikołaj Potocki (1593-1651) – hetman pijany
Był dobrym żołnierzem, ale jedynie jako podkomendny. Otrzymane rozkazy wykonywał sumiennie, ale na samodzielnego wodza zupełnie się nie nadawał. Odznaczał się przy tym cechami charakteru, które przysparzały mu ciągłych wrogów i problemów. Pod komendą Kon
-
Beresteczko 28 VI-30 VII 1651 – pogrom Kozaków
Powstanie Chmielnickiego wstrząsnęło podstawami Rzeczypospolitej. Kozacy i sprzymierzeni z nimi Tatarzy podchodzili aż pod Lwów i Zamość. Klęski nieudolnych hetmanów, którzy poszli w niewolę oraz zawirowania związane ze śmiercią Władysława IV spowodowały
-
Niefortunny wybór
19 czerwca 1669 r. zgromadzona na polu elekcyjnym na Woli szlachta, odrzucając obce kandydatury, jednogłośnie okrzyknęła królem „Piasta” Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Wieść niosła, że imię Piasta wyszło z Wielkopolski, po tym jak wśród zgromadzonych w
