Jak wojsko w starostwie krzyczewskim się zaopatrywało

Jak wojsko w starostwie krzyczewskim się zaopatrywało

W czasie wojny wojsko musiało jeść, pić, ubrać się, uzupełnić zniszczone uzbrojenie, gdzieś przenocować. W XVII w. nie było koszar, magazynów, skarb stale świecił pustkami. Radzono sobie jak umiano. Hetman wielki miał prawo jednostkom naznaczać różne majątki, by w nich mogły się one zatrzymać i wybrać żywność i zaopatrzenie na określoną sumę pieniędzy, z surowymi zastrzeżeniami, by nic ponad to żołnierze nie wybierali i poddanych nie krzywdzili. Jak często wyglądały efekty takich odwiedzin, pokazuje chociażby przykład starostwa krzyczewskiego, będącego w rękach Katarzyny Sobieskiej Radziwiłłowej, a od 1688 r. jej syna Karola Radziwiłła.

NGAB, F. 694, op. 4, nr 1155, k. 283v-284

„Takoweż pustki i w drugich wsiach, których i zliczyć niepodobno więcej niźli na półtrzecia sta [250] widziałem. Młyny i stawy funditus [całkowicie] zrujnowane, karczmy wszytkie spustoszone, znaki odbijania kleci i swirnów i innych różnych exactij [zniszczeń, rabunków], zbytków i excesów [przestępstw] popełnionych. Owo zgoła miasto i starostwo krzyczewskie funditus jako przez nieprzyjaciela zrujnowane i spustoszone i chaty puste rozeszłych chłopów zagranicę moskiewską i kozacką na różne miejsca widziałem i oglądałem”.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego:

Polecane artykuły

1 / 3
    • Ad Villam Novam

      Sobiescy a Fond 694 w zasobie Narodowego Historycznego Archiwum Białorusi w Mińsku

      Co mogą mieć wspólnego Sobiescy ze zbiorami archiwalnymi w Mińsku? Przecież tak na dobrą sprawę, w porównaniu z terenami koronnymi, ich kontakty z ziemiami Wielkiego Księstwa Litewskiego były znikome. A jednak przez siostrę króla Jana III Katarzynę wydaną

      Portret kobiety w czarnej sukni i czarnym welonie. Na ramionach czarny płaszcz z futrem. Kobieta ma duże ciemne oczy, ciemne brwi i długi nos. Patrzy na wprost. Jest to Katarzyna z Sobieskich Radziwiłłowa.
    • Ad Villam Novam

      Twierdza niezdobyta – Kamieniec Podolski

      W 1691 r. starzejący się, podupadający na zdrowiu król Jan III ruszył na ostatnią swoją wyprawę przeciwko Turkom. Podobnie jak te wcześniejsze z okresu powiedeńskiego, i ta zakończyła się niepowodzeniem. Zniechęcony monarcha, przybity dodatkowo potężnieją

      Kolorowe zdjęcie współczesne. Przedstawia zamek na tle pejzażu. Jest to twierdza w Kamieńcu Podolskim.
    • Silva Rerum

      Patrick Gordon o wojskowej dyscyplinie

      Po podpisaniu rozejmu pod Ujściem w 1655 roku Patrick Gordon[1], szkocki żołnierz, udał się z Hieronimem Radziejowskim w okolice Poznania, gdzie obserwował panującą w wojsku szwedzkim żelazną dyscyplinę. W swoim dzienniku zapisał kto, kogo i za co śmierci

      Rycina przedstawia mapę na której po lewej stronie widzimy drzewa i wędrowca. Powyżej rzutu miasta, u góry znajduje się tablica z tekstem po łacinie. Jest to plan Poznania z 1655 roku.
    • Silva Rerum

      Oficerowie wojsk koronnych w drugiej połowie XVII w.

      W drugiej połowie XVII w. wojska koronne wraz z litewskimi tworzyły siły zbrojne Rzeczypospolitej. Na najwyższym szczeblu dowodzone były przez króla, hetmanów wielkich i polnych oraz licznych urzędników. Na poziomie poszczególnych jednostek – przez rotmis

      Obraz olejny. Na ciemnym tle portret mężczyzny w peruce na głowie, w zbroi. Pod szyją ma zawiązaną apaszkę z czerwoną kokardą. Mężczyzna jest młody, ma szlachetną twarz. Patrzy na wprost widza. Jest to portret Marcina Kątskiego.